Zatyczki do uszu do pływania w wodach otwartych: jezioro, morze i zawody

⏱️ Szacowany czas czytania: 13 min

Najważniejsze informacje

Zatyczki do uszu do pływania w wodach otwartych muszą radzić sobie z innymi warunkami niż te na basenie, a wielu pływaków przekonuje się o tym dopiero wtedy, gdy zgubi zatyczkę na środku jeziora. W torze basenowym wystarczy, że zatyczka powstrzymuje wodę. W jeziorze, w Bałtyku czy podczas zawodów open water dochodzą zimniejsza woda, wiatr, fale, wyciąganie głowy do orientacji i tłok na starcie, który wprawia wodę w ruch ze wszystkich stron.

W tym poradniku opisujemy, czego szukać w zatyczkach do wody otwartej, jak wybrać między modelem standardowym a dopasowywanym AI, jak je założyć i jakie są ich realne ograniczenia, zwłaszcza dla bezpieczeństwa. Szerszy przegląd znajdziesz na stronie zatyczki do uszu do pływania, gdzie zebraliśmy wszystkie scenariusze: basen, prysznic, surfing i sporty wodne.

Dlaczego pływanie w wodach otwartych inaczej obciąża uszy niż pływanie na basenie?

Na basenie woda ma stałą, wygodną temperaturę i jest uzdatniana. W jeziorze, rzece czy morzu temperatura zmienia się z sezonu na sezon, a nawet z dnia na dzień, a woda jest po prostu zimniejsza niż w torze. Do tego dochodzi wiatr, który dodatkowo schładza okolice ucha.

Pierwszy skutek to dyskomfort: zimna woda w przewodzie słuchowym jest po prostu nieprzyjemna, a u części osób wywołuje chwilowe zawroty głowy i utratę orientacji. Na basenie to uciążliwość, ale kilkaset metrów od brzegu może stać się kwestią bezpieczeństwa, dlatego wiele osób wybiera zatyczki właśnie po to, by do ucha nie dostawała się zimna woda.

Drugi element to wilgoć. Długo utrzymująca się woda w przewodzie słuchowym jest jednym z czynników, które sprzyjają uchu pływaka. Zatyczki nie są lekiem i niczego nie gwarantują, ale pomagają utrzymać wodę z dala od przewodu. Więcej o tym, jak dbać o uszy przed pływaniem, w trakcie i po nim, znajdziesz w artykule ucho pływaka: jak utrzymać wodę z dala od ucha. Ogólne informacje o zapaleniu ucha zewnętrznego znajdziesz też w haśle MedlinePlus.

Czy zimna woda i wiatr mają wpływ na przewód słuchowy w dłuższej perspektywie?

Zimna woda i wiatr to główne czynniki ekspozycji wiązane z egzostozą, czyli łagodnym wzrostem tkanki kostnej w przewodzie słuchowym, potocznie nazywaną uchem surfera. Zmiany rozwijają się przez lata, często bez objawów. W miarę zwężania się przewodu łatwiej zatrzymuje się w nim woda i woskowina.

Najczęściej cytowane badanie dotyczy surferów: w pracy Kroon i wsp. z 2002 roku zmiany stwierdzono u 38% badanych, a ryzyko rosło o około 12% z każdym rokiem surfowania. To dane z surfingu, więc nie przenosimy ich wprost na każdego pływaka, ale pokazują, że wieloletnia ekspozycja ucha na zimną wodę i wiatr ma znaczenie. Zatyczki do pływania pomagają utrzymać zimną wodę z dala od przewodu słuchowego, jednak nie możemy obiecać, że zmienią przebieg tych zmian. Więcej na ten temat w artykule o uchu surfera i egzostozie, a jeśli zauważysz ból, uczucie zatkania lub gorszy słuch, skonsultuj się z laryngologiem.

Dlaczego zatyczki wypadają w wodach otwartych, a na basenie się trzymają?

W wodach otwartych na zatyczkę działa kilka sił naraz. Pierwsza to orientacja: co kilka, kilkanaście ruchów pływak unosi głowę, by znaleźć boję lub punkt orientacyjny, co zmienia kąt przewodu względem lustra wody. Zatyczka bez pełnego przylegania stopniowo się wtedy przesuwa, szczególnie na dłuższym dystansie.

Druga siła to turbulencje. Na torze woda płynie przewidywalnie, a na jeziorze, morzu i na starcie zawodów porusza się w różnych kierunkach. Trzeci czynnik to zimno: chłód może minimalnie zmieniać napięcie tkanek wokół przewodu, więc zatyczka włożona w cieplejszych warunkach może przylegać nieco inaczej.

Zatyczka stożkowa z dwiema lamelkami opiera się o przewód w dwóch miejscach, więc gdy jedna lamelka lekko się przesunie, druga nadal przylega. To główny powód, dla którego zatyczki silikonowe z lamelkami są zwykle lepszym wyborem w wodach otwartych niż pianka czy plastyczna masa, które opierają się na jednym punkcie styku.

Jakie zatyczki do uszu sprawdzają się najlepiej w wodach otwartych?

Do pływania w jeziorze i w morzu najlepiej wybierać wielokrotnego użytku zatyczki silikonowe z kołnierzykami. Poniżej krótkie porównanie typów pod kątem wód otwartych. Więcej szczegółów znajdziesz w artykule o rodzajach zatyczek do uszu do pływania.

Zatyczki woskowe są zaprojektowane głównie z myślą o hałasie, nie o wodzie, więc w jeziorze czy w morzu nie są dobrym wyborem. Podobnie stopery piankowe używane do snu czy hałasu: do wody wybieraj wyłącznie modele przeznaczone do kontaktu z wodą.

Jak wypadają Watersafe+ i Watersafe+ AR KI Tech w wodach otwartych?

Oba modele mają tłumienie 24 dB SNR, są wykonane z silikonu medycznego i mają stożkową budowę z dwiema lamelkami. Różni je sposób dobrania rozmiaru, a w wodach otwartych to właśnie dopasowanie decyduje o tym, czy zatyczka wytrzyma cały dystans.

Watersafe+ (24 dB SNR, 124 zł) ma uniwersalny rozmiar pasujący do większości dorosłych i jest wielokrotnego użytku. Jest hydrofobowe (odpycha wodę) i pomaga utrzymać wodę z dala od przewodu słuchowego. To rozsądny punkt startowy dla osób, które pływają rekreacyjnie i nie miały jeszcze problemów z wypadaniem zatyczek. Watersafe+ AR KI Tech (177 zł) jest dobierany do kształtu ucha na podstawie dwóch zdjęć, co może pomóc, gdy standardowy rozmiar nie trzyma się w jednym lub obu uszach.

Oba modele są przeznaczone dla dorosłych. Dla dzieci wybierz Kidz+ z przewodnika zatyczki do uszu na basen dla dzieci. Pamiętaj też, że zatyczki do pływania służą pływaniu przy powierzchni i nie nadają się do nurkowania w głąb ani freedivingu, bo wzrost ciśnienia może dociskać zatyczkę do bębenka.

Czy w zatyczkach usłyszę ratowników, łodzie i sygnały bezpieczeństwa?

Słabiej, i warto to powiedzieć wprost. Watersafe+ to zatyczki pasywne o tłumieniu 24 dB SNR: obniżają głośność dźwięków z otoczenia, a nie wybierają, które z nich zostawić. Rozmowa, gwizdek czy silnik łodzi będą cichsze, a w wodzie dodatkowo trudno ocenić, skąd dźwięk dochodzi.

Dlatego w wodach otwartych nie polegaj tylko na słuchu. Nie pływaj sam, używaj widocznej boi asekuracyjnej (jak na zdjęciu powyżej), trzymaj się z dala od szlaków łodzi i uzgodnij z grupą lub organizatorem sygnały wzrokowe. Na zawodach zapytaj, jak ratownicy dają znać pływakom. U.S. Masters Swimming radzi, by zatyczki wypróbować najpierw w znanym, bezpiecznym miejscu, zanim użyje się ich w nowej wodzie.

Kiedy zatyczki mają największy sens dla triathlonistów i pływaków zawodów open water?

Osoby, które trenują w wodach otwartych regularnie, są narażone na zimną wodę i wiatr częściej niż pływacy okazjonalni. Dla nich liczy się nie tylko trzymanie się zatyczek na starcie masowym, lecz także szybkie i czyste zdjęcie ich w strefie zmian. Warto też przećwiczyć wkładanie zatyczek podczas rozgrzewki, a nie na linii startu.

Jeśli trenujesz także poza sezonem, zobacz osobny poradnik o zatyczkach do uszu do pływania w zimnej wodzie i morsowania, a o dopasowaniu zatyczek do triathlonu piszemy w artykule o zatyczkach dla triathlonistów. Jeżeli zastanawiasz się, czy takie zatyczki są w ogóle bezpieczne, odpowiadamy na to w tekście czy zatyczki do uszu do pływania są bezpieczne.

Jak założyć zatyczki przed pływaniem w wodach otwartych?

Pociągnij małżowinę delikatnie w górę i na zewnątrz, by wyprostować przewód słuchowy, następnie wsuń zatyczkę ruchem obrotowym, aż obie lamelki będą przylegać do ścianek przewodu. Sprawdź ją lekkim obrotem głowy, podobnym do ruchu orientacyjnego. Poradnik U.S. Masters Swimming zaleca właśnie wyprostowanie przewodu przed włożeniem. Pełną instrukcję znajdziesz w artykule jak zakładać zatyczki do uszu do pływania.

Zatyczki zakładaj podczas rozgrzewki, a nie tuż przed startem: przyleganie ustabilizuje się, zanim zacznie się największy ruch wody. Jeśli mimo poprawnej techniki zatyczka nadal się przesuwa, to sygnał, że problemem jest dopasowanie, a nie sposób założenia, i wtedy warto rozważyć Watersafe+ AR KI Tech. Jeśli po pływaniu pojawi się ból ucha lub wydzielina, nie kombinuj z kolejnymi zatyczkami, tylko skonsultuj się z lekarzem lub laryngologiem.

Czy warto kupić zatyczki, jeśli pływam w jeziorze lub morzu rekreacyjnie?

To zależy od tego, jak często pływasz i jak reagujesz na zimną wodę w uchu. Jeśli zimna woda w uszach przeszkadza ci w pływaniu lub pływasz regularnie przez większą część roku, zatyczki są rozsądnym, niedrogim dodatkiem, a Watersafe+ jest wielokrotnego użytku.

Watersafe+ jest hydrofobowe, czyli odpycha wodę, i pomaga utrzymać ją z dala od przewodu słuchowego. Nie jest to pełna szczelność i nie ma wartości granicznej głębokości, więc stosuj je do pływania przy powierzchni. Watersafe+ AR KI Tech to wariant dla osób, którym zależy na dokładniejszym dopasowaniu. Wybór pomiędzy różnymi typami zatyczek porównujemy w poradniku najlepszych zatyczek do uszu do pływania.