Zatyczki do uszu do pływania w zimnej wodzie i morsowania: poradnik

⏱️ Szacowany czas czytania: 12 min

Key Takeaways

Morsowanie przestało być zimową ciekawostką: kluby morsów działają nad Bałtykiem, nad jeziorami i rzekami w całym kraju, a „pływanie w zimnej wodzie” zyskuje kolejnych fanów co sezon. Uszy rzadko pojawiają się w rozmowach o przygotowaniu do wejścia do wody, a to właśnie przewód słuchowy jako pierwszy styka się z zimnem. Ten poradnik wyjaśnia, co o zimnej wodzie i uszach mówią badania, kiedy zatyczki do uszu mają sens i jak wybrać stopery, które nie wypadną w trakcie kąpieli.

Dlaczego zimna woda i uszy to temat, o którym warto wiedzieć?

Przewód słuchowy zewnętrzny jest wąski, ma cienką skórę i leży tuż przy kości. Powtarzający się kontakt z zimną wodą i wiatrem bywa wiązany z egzostozą przewodu słuchowego, potocznie nazywaną uchem surfera: to łagodne narośle kostne, które z czasem zwężają przewód. W badaniu przeprowadzonym wśród 202 aktywnych surferów lekarze stwierdzili egzostozy u 38% badanych, a osoby surfujące głównie w zimniejszej wodzie były w statystycznie istotnie wyższej grupie ryzyka. Autorzy oszacowali też, że każdy kolejny rok surfowania zwiększał szansę na egzostozę o około 12% (Kroon i wsp., 2002, PubMed).

To badanie dotyczy surferów, nie morsów, więc nie przenosimy tych liczb wprost na pływanie w przeręblu. Pokazuje jednak mechanizm, który lekarze opisują dla każdego, kto często i długo wystawia uszy na zimną wodę. Więcej o samej egzostozie piszemy w osobnym poradniku o uchu surfera i egzostozie przewodu słuchowego.

Czym jest egzostoza i jak wygląda jej przebieg?

Według przeglądu literatury i opisu przypadku w PubMed Central u osób wielokrotnie narażonych na zimną wodę, np. u surferów i kajakarzy, mogą powstawać wielokrotne, łagodne narośle kostne w przewodzie słuchowym. Mogą one powodować zwężenie przewodu, nawracające zapalenie ucha zewnętrznego, a w niektórych przypadkach także niedosłuch przewodzeniowy (Bilateral External Auditory Exostoses…, PMC). Zmiany rozwijają się powoli i na początku zwykle nie dają objawów, dlatego nie ma co czekać na sygnały alarmowe.

Jeśli zauważasz uczucie zatkanego ucha, zaleganie wody, nawracające stany zapalne lub gorszy słuch, zgłoś się do laryngologa. To lekarz ocenia stan przewodu i decyduje o ewentualnym leczeniu. Ten poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji.

Czy w zimnej wodzie mogą pojawić się zawroty głowy?

Wielu pływaków w zimnej wodzie zna to uczucie: po wejściu do wody świat nagle „odjeżdża”. Jedno z wyjaśnień to reakcja kaloryczna narządu przedsionkowego. Gdy zimna woda wpływa do przewodu słuchowego, ucho wewnętrzne ochładza się nierównomiernie i pojawiają się mimowolne ruchy gałek ocznych (oczopląs) oraz zawroty głowy. Fińscy laryngolodzy zbadali to u triathlonistów: 87% spośród 125 ankietowanych miało kiedyś zawroty głowy w czasie zawodów lub treningów, a w teście pływania w zimnej wodzie bez zatyczek zawroty zgłosiło 11 z 15 uczestników. Przy pływaniu w zatyczkach tylko jedna osoba miała zawroty (Manninen i wsp., 2021, PubMed).

To niewielka grupa, więc traktuj ten wynik jako ciekawostkę naukową, a nie obietnicę. Zatyczki nie gwarantują, że zawroty nie wystąpią. Jeśli zawroty głowy w wodzie powtarzają się lub towarzyszą im inne objawy, porozmawiaj z lekarzem, zwłaszcza zanim wejdziesz do wody ponownie. Zawroty w zimnej wodzie bywają też groźne same w sobie, bo zaburzają orientację, więc nigdy nie pływaj sam.

Jak bezpiecznie morsować: podstawy, o których nie wolno zapominać

Uszy to tylko jeden element. Według poradnika serwisu Medycyna Praktyczna zanurzenie w zimnej wodzie obciąża układ krążenia, a nagłe wejście może wywołać odruchowe zwolnienie akcji serca, dlatego przed pierwszym razem warto skonsultować się z lekarzem, zwłaszcza przy chorobach serca lub nadciśnieniu. Poradnik zaleca też rozgrzewkę przed wejściem do wody i morsowanie w towarzystwie, bo osoba w zimnej wodzie może nagle potrzebować pomocy (Morsowanie: zalety, jak zacząć i przeciwwskazania, mp.pl).

Zasady są proste: nie wchodź do wody sam, zaczynaj od krótkich zanurzeń i wydłużaj je stopniowo, a przy złym samopoczuciu natychmiast wyjdź z wody. Nie traktujemy morsowania jako sposobu na poprawę zdrowia i nie obiecujemy żadnych korzyści zdrowotnych. To Twoja decyzja, najlepiej skonsultowana z lekarzem.

Jakie zatyczki do uszu do zimnej wody wybrać?

Do pływania w zimnej wodzie najlepiej sprawdzają się zatyczki z medycznego silikonu z kilkoma lamelami, które przylegają do ścianki przewodu i nie wchłaniają wody. Poniżej porównanie rodzajów zatyczek (stoperów) do kąpieli w zimnej wodzie. To ogólne cechy typów, nie ocena konkretnych marek.

Pianka nasiąka wodą i nie nadaje się do pływania. Plastelina i wosk mogą dobrze sprawdzać się na basenie, ale w zimnej wodzie tracą elastyczność. Szerzej o różnicach piszemy w poradniku rodzaje zatyczek do uszu do pływania, a pełny przegląd znajdziesz w poradniku o najlepszych zatyczkach do uszu do pływania.

Co sprawia, że zatyczki nie wypadają w zimnej wodzie?

Zatyczki trzymają się najlepiej, gdy mają więcej niż jedną lamelę, bo jeśli zewnętrzna na chwilę odchyli się od ścianki, wewnętrzna nadal przylega. W zimnej otwartej wodzie dochodzi do tego fala, ruch głowy przy oddychaniu i kurczenie się tkanek po kilkunastu minutach w wodzie. Dobrze dobrany rozmiar ma tu większe znaczenie niż sama technika.

Praktyczna rada morsów i pływaków: zatyczki zakładaj na suchym brzegu, zanim włożysz czapkę lub kaptur neoprenowy, a nie w trakcie. Zimne, drętwe palce utrudniają ocenę, czy zatyczka dobrze osiadła. Jeśli pływasz w czepku, załóż zatyczki pod nim: wielu pływaków tak robi, by zatyczki się nie przesuwały. O pływaniu w jeziorach i innych wodach otwartych piszemy też w osobnym artykule o zatyczkach do uszu do pływania w wodach otwartych.

Czy zatyczki do uszu Watersafe+ nadają się do zimnej wody?

W BOLLSEN stworzyliśmy Watersafe+, czyli zatyczki do uszu do pływania z medycznego silikonu, wielokrotnego użytku (do około 100 razy), z dwiema lamelami i tłumieniem SNR 24 dB (badanie wg EN 352-2). Są hydrofobowe, czyli odpychają wodę, i pomagają utrzymać zimną wodę z dala od przewodu słuchowego. Nie dajemy gwarancji, że woda nie dostanie się do ucha, bo zależy to od dopasowania, głębokości osadzenia i warunków w wodzie. Zatyczki nie są przeznaczone do nurkowania w głąb, tylko do pływania i kąpieli na powierzchni wody.

Jeśli zwykłe rozmiary Ci nie pasują, możesz skorzystać z Watersafe+ AR KI Tech: system w około 2 minuty analizuje zdjęcia ucha i podpowiada rozmiar dla każdego przewodu. Zatyczki są objęte 40-dniową gwarancją zwrotu pieniędzy. Przegląd całej oferty do pływania znajdziesz w naszym przewodniku po zatyczkach do uszu do wody.

Jak założyć zatyczki przed wejściem do zimnej wody?

Zatyczki zakładaj, zanim wejdziesz do wody, kiedy dłonie są jeszcze suche i sprawne, bo zimno szybko odbiera czucie w palcach. Kolejność jest prosta: najpierw zatyczki, potem czepek lub kaptur, dopiero potem woda. Delikatnie pociągnij małżowinę w tył i lekko w górę, wprowadź zatyczkę ruchem obrotowym i sprawdź, czy stawia lekki opór przy próbie wyciągnięcia. Szczegółowy opis znajdziesz w poradniku jak zakładać zatyczki do uszu do pływania.

Jeśli pływasz w rękawicach neoprenowych, zatyczki załóż przed rękawicami. Warto też poprosić osobę, z którą morsujesz, żeby sprawdziła, czy obie zatyczki siedzą równo. Etui zamykaj przed odłożeniem na brzegu, bo na wietrznym nabrzeżu łatwo je zgubić. Jeśli czujesz ból lub dyskomfort, wyjmij zatyczkę i nie wciskaj jej głębiej. Zatyczki nie są dla dzieci poniżej 3. roku życia.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Zgłoś się do laryngologa, jeśli po kąpielach w zimnej wodzie masz uczucie zatkanego ucha, ból, wyciek, gorszy słuch, szum w uszach albo powtarzające się zawroty głowy. Lekarza zapytaj też o pływanie, jeśli masz perforację błony bębenkowej, dreny wentylacyjne albo przechodziłeś zabiegi na uchu. To on ocenia, co jest bezpieczne w Twojej sytuacji. Żadne zatyczki, w tym Watersafe+, nie leczą ani nie zapobiegają chorobom ucha.

Tematy pokrewne omawiamy w osobnych artykułach: ucho surfera i egzostoza przewodu słuchowego, zatyczki do uszu dla surferów oraz to, czy zatyczki do uszu do pływania są bezpieczne.