Zatyczki do uszu dla triathlonistów: start masowy, T1 i zimna woda

⏱️ Szacowany czas czytania: 13 min

Key Takeaways

Triathlon to trzy dyscypliny, ale uszy mają kłopot głównie w pierwszej: pływanie w wodach otwartych to start masowy, zimniejsza woda niż na basenie, czepek zaciągnięty na głowie i szybkie przejście do T1. Zatyczki, które sprawdzają się na basenie, nie zawsze dają radę w takich warunkach. Ten poradnik opisuje, na co zwrócić uwagę przy wyborze zatyczek do uszu dla triathlonistów i stoperów do pływania, co mówią badania o zawrotach głowy w zimnej wodzie i dlaczego żadne zatyczki nie dają gwarancji suchego ucha. Szerszy przegląd tematu znajdziesz w naszym przewodniku o zatyczkach do uszu do wody.

Czym pływanie w triathlonie różni się od pływania na basenie?

Na basenie masz linię, ścianę co kilkadziesiąt metrów i spokojną wodę. W triathlonie pływasz w jeziorze albo morzu, często w piance i czepku, a na starcie masowym wokół ciebie pracuje wielu zawodników naraz. Głowa kręci się przy nabieraniu powietrza i orientacji na boje, a woda bywa chłodniejsza, niż się spodziewasz. Do tego dochodzi trening: kilka sesji w tygodniu, często także w wodach otwartych, więc uszy mają częsty kontakt z wodą.

Zatyczki do pływania w wodach otwartych to temat, który rozwijamy w osobnym poradniku o zatyczkach do uszu do pływania w wodach otwartych. Tu skupiamy się na tym, co jest specyficzne dla zawodów triathlonowych.

Czy w zawodach triathlonowych można pływać w zatyczkach?

Nie podamy ci jednej, ogólnej odpowiedzi, bo nie opieramy się na przepisie, którego nie zweryfikowaliśmy. Regulaminy zawodów opierają się na przepisach międzynarodowych, a dokumenty World Triathlon znajdziesz na stronie World Triathlon: competition rules, ale organizator może mieć własne wymogi i własny sposób interpretacji. Sprawdź regulamin swoich zawodów i w razie wątpliwości zapytaj sędziego głównego przed startem.

Warto też rozróżnić dwie rzeczy: zatyczki do pływania, które są zwykłym kawałkiem silikonu, oraz słuchawki lub urządzenia audio, które w sportach z klasyfikacją bywają ograniczane. To nie to samo, ale to organizator rozstrzyga, jak traktuje dane urządzenia, więc nie zakładaj z góry.

Jak start masowy wpływa na słyszenie i bezpieczeństwo?

Zatyczki to element ochrony uszu, a nie sprzęt bez wad. Watersafe+ mają tłumienie SNR 24 dB zgodne z normą EN 352-2 (pomiar na sucho), czyli pasywne. W praktyce sygnał startu, gwizdki i głos ratownika będą cichsze i trudniej będzie ci je usłyszeć w hałasie wody i zawodników. Nie oczekuj, że zatyczki wyciszą wszystko równo: tłumienie rośnie z częstotliwością, więc wysokie dźwięki słyszysz słabiej niż niskie.

Dlatego w zawodach liczy się to, co widzisz: boje, kajaki i łodzie ratowników, kolor czepków i ruch innych zawodników. Jeśli czujesz, że bez słuchu czułbyś się niepewnie, zatyczki możesz po prostu zostawić na trening. Zapytaj też o ich używanie na odprawie przed startem. Pływaj tylko tam, gdzie jest zapewniona asekuracja, i nigdy nie trenuj sam w wodach otwartych.

Czy zatyczki wypadają w wodach otwartych i pod czepkiem?

Zatyczka trzyma się dzięki przyleganiu do ścianki przewodu, a w wodach otwartych działa na nią więcej sił naraz: obroty głowy, ruch ramion i woda. Dużo zależy od dopasowania do ucha, bo przewody słuchowe są różne. Zatyczka, która nie pasuje, może się poluzować albo uwierać. Zwróć też uwagę, czy czepek (zwłaszcza dwa czepki lub czepek zakładany na zatyczki) nie wypycha ich z przewodu. Przed zawodami przećwicz to na treningu, w dokładnie takim zestawie, w jakim wystartujesz, a więc w czepku i okularach.

Badanie przeprowadzone na dziesięciu osobach pokazało, że nawet przy zatyczkach dostępnych w sprzedaży woda przedostała się do 44% uszu po 10 minutach pływania po powierzchni, a najlepiej wypadła zatyczka z miękkiego silikonu (Mahboubi i wsp., 2013, PubMed). Wniosek jest prosty: żadne zatyczki nie gwarantują suchego ucha, a dobór i prawidłowe założenie mają znaczenie. Jak je zakładać, opisujemy w poradniku jak zakładać zatyczki do uszu do pływania.

Jak działają rodzaje zatyczek w triathlonie?

Pełne porównanie rodzajów znajdziesz w naszym przeglądzie, w którym opisujemy najlepsze zatyczki do uszu do pływania. To ogólne cechy typów, nie ocena konkretnych marek. Jeśli zastanawiasz się, czy wybrać zatyczki na wymiar czy standardowe, zajmuje się tym osobny artykuł z naszego cyklu o pływaniu.

Jak szybko zdjąć zatyczki w T1?

Strefa zmian T1 to moment, w którym masz już mało siły w palcach i zimne, mokre ręce. Gładka zatyczka może się wtedy ślizgać. Dlatego warto, żeby zatyczka dawała się chwycić, a samo wyjmowanie przećwiczyć wcześniej, tak jak zdejmowanie pianki. Nie podajemy tu czasów, bo zależą od ucha, zatyczek i sprawności: ważne, żeby na treningu zdjąć je kilkanaście razy z mokrymi, zmarzniętymi dłońmi, a nie dopiero w dniu zawodów.

Ułóż też zatyczki tak, by po wyjęciu nie zgubić ich w strefie zmian, na przykład wkładając je do kieszeni piankowego stroju lub małego pojemnika w torbie. Pamiętaj, że to są zatyczki wielokrotnego użytku, więc po treningu przepłucz je czystą wodą i wysusz.

Zimna woda i zawroty głowy podczas pływania

Wielu triathlonistów zna uczucie, że po wejściu do zimnej wody pojawia się zawrót głowy. Fińscy laryngolodzy zbadali to zjawisko: 87% z 125 triathlonistów, którzy wypełnili ankietę, miało zawroty głowy podczas zawodów lub treningów, a prawie wszyscy z nich zgłosili je w trakcie lub po pływaniu. W teście pływania w zimnej wodzie 11 z 15 uczestników miało zawroty bez zatyczek, a z zatyczkami tylko jedna osoba (Manninen i wsp., 2021, PubMed). Autorzy wiążą to z reakcją kaloryczną narządu przedsionkowego, czyli nierównomiernym ochłodzeniem ucha wewnętrznego.

Medycyna nurkowa opisuje podobny mechanizm: tzw. zawrót kaloryczny pojawia się głównie wtedy, gdy zimna woda wpływa tylko do jednego przewodu słuchowego, a przyczyną jednostronnej przeszkody mogą być między innymi woskowina, narośle kostne w przewodzie, ale też zatyczka czy pęcherzyk powietrza (DAN: vertigo in the diving environment). To ważne, bo oznacza, że źle dopasowana albo założona tylko w jednym uchu zatyczka może problem pogłębić, zamiast go zmniejszyć.

Badanie obejmowało tylko 15 osób, więc traktuj je jako ciekawostkę naukową, a nie obietnicę: zatyczki nie gwarantują, że zawrotów nie będzie. Zawroty w zimnej wodzie bywają niebezpieczne, bo zaburzają orientację, dlatego nigdy nie pływaj sam. Jeśli zawroty nawracają, towarzyszą im szum w uszach, ból, niedosłuch lub wymioty, skonsultuj się z lekarzem laryngologiem. Więcej o samym pływaniu w zimnej wodzie piszemy w poradniku o zatyczkach do uszu do pływania w zimnej wodzie.

Czy zimna woda ma związek z egzostozą u triathlonistów?

Egzostoza przewodu słuchowego, potocznie ucho surfera, to łagodne narośle kostne w przewodzie słuchowym. W badaniu 202 surferów lekarze stwierdzili je u 38% badanych, a osoby surfujące głównie w zimniejszej wodzie były w grupie wyższego ryzyka. Autorzy oszacowali, że każdy kolejny rok surfowania zwiększał ryzyko o około 12% (Kroon i wsp., 2002, PubMed).

To badanie dotyczyło surferów, nie triathlonistów, więc nie przenosimy tych liczb na twoje treningi. Jeśli często trenujesz w zimnej wodzie i zauważasz uczucie zatkanego ucha, zaleganie wody, nawracające stany zapalne lub gorszy słuch, zgłoś się do laryngologa. Nie twierdzimy, że zatyczki zapobiegają egzostozie lub infekcjom. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.

Watersafe+ i Watersafe+ AR KI Tech: które wybrać?

Watersafe+ to zatyczki do pływania z medycznego silikonu, hydrofobowe (odpychające wodę), z dwiema lamelami i tłumieniem SNR 24 dB (EN 352-2). Pomagają utrzymać wodę z dala od przewodu słuchowego podczas pływania po powierzchni. Do tego jest aluminiowe etui, które mieści się w torbie na zawody. Obowiązuje 40-dniowa gwarancja zwrotu pieniędzy, więc możesz przetestować je w kilku sesjach.

Jeśli standardowy rozmiar ci nie pasuje, możesz skorzystać z Watersafe+ AR KI Tech: system w około 2 minuty analizuje zdjęcia ucha i podpowiada rozmiar dla każdego przewodu. Zwykłą wersję znajdziesz na stronie produktu Watersafe+. Obie wersje są przeznaczone do pływania po powierzchni, nie do nurkowania w głąb: przy nurkowaniu zmiany ciśnienia mogą zaszkodzić uchu (barotrauma), więc nie używaj ich do tego celu.

Jak dbać o zatyczki i kiedy je wymienić?

Po każdej sesji przepłucz zatyczki czystą wodą, wysusz je i przechowuj w etui. Wymień je, gdy lamele się rozerwą, powierzchnia stanie się trwale lepka albo zauważysz, że trzymają się gorzej niż nowe. Nie wymieniaj się zatyczkami z innymi osobami. Jeśli masz zapalenie ucha lub ból, najpierw zapytaj lekarza, czy możesz pływać, bo pływanie z zapaleniem ucha to decyzja medyczna, a nie sprzętowa.

Podsumowanie: na co zwrócić uwagę?

Dla triathlonisty zatyczki to dodatek do pływania, a nie gwarancja. Sprawdź regulamin zawodów, przećwicz założenie i zdjęcie zatyczek w czepku i w T1, miej świadomość, że będziesz słyszeć mniej, i nie traktuj zatyczek jako obietnicy suchego ucha ani spokoju w zimnej wodzie. Przy nawracających zawrotach, bólu lub niedosłuchu zgłoś się do lekarza.