Zatyczki do uszu wielorazowe czy piankowe do pracy? Porównanie formatów BHP

⏱️ Szacowany czas czytania: 13 min

Kluczowe wnioski

Wybór między zatyczkami wielorazowymi a piankowymi do pracy sprowadza się do trzech rzeczy: jak długo trwa zmiana, jak często wchodzisz w hałas i wychodzisz z niego oraz ile naprawdę kosztuje zmiana, a nie sztuka. Ten tekst porównuje formaty w kontekście BHP i nie opisuje marek. Jeśli dopiero zaczynasz, wejdź najpierw do działu zatyczki do uszu do pracy, a tutaj dostaniesz porównanie formatów, rachunek kosztu na zmianę i uwagi o higienie.

To nie jest porada prawna ani medyczna. O tym, jakie środki ochrony są wymagane na twoim stanowisku, decyduje pracodawca na podstawie pomiarów. Ogólny przegląd typów (nauszniki, indywidualne, aktywne) znajdziesz w tekście o tym, jakie zatyczki do uszu do pracy wybrać, a o samym spaniu po nocnej zmianie piszemy osobno przy okazji rodzajów zatyczek do spania.

Wielorazowe czy piankowe zatyczki do uszu do pracy: czym się różnią?

Według CIOP-PIB wkładki przeciwhałasowe (potocznie stopery) mogą być jednorazowego lub wielokrotnego użytku, z łączącym je sznureczkiem albo bez. Dzielą się na kształtowane przez użytkownika, czyli najczęściej piankowe, kształtowane przez producenta oraz formowane indywidualnie (CIOP-PIB, „Ochronniki słuchu – dobór i użytkowanie”). Pianka kurczy się pod naciskiem i po chwili wraca do pierwotnego kształtu, dlatego przed włożeniem trzeba ją odpowiednio ukształtować. Wkładki kształtowane przez producenta, np. silikonowe skrzydełkowe, nie wymagają kształtowania przed umieszczeniem w przewodzie słuchowym.

W praktyce oznacza to dwa różne nawyki. Pianka: zwiń, włóż, przytrzymaj do rozprężenia, a po zmianie wyrzuć. Silikon wielorazowy: włóż, sprawdź dopasowanie, po zmianie umyj i schowaj do pojemnika. Technikę zakładania pianki opisujemy krok po kroku w tekście o tym, jak włożyć zatyczki do uszu. Jeśli szukasz ogólnego porównania jednorazowych i wielorazowych poza pracą, zajrzyj do artykułu o tym, kiedy zatyczki jednorazowe, a kiedy wielokrotnego użytku. Tu zostajemy przy zmianie roboczej.

Porównanie formatów zatyczek do pracy w jednej tabeli

Tabela zestawia formaty według kryteriów, które liczą się na stanowisku: tłumienie, komfort przez zmianę, higiena, hałas przerywany i najlepsze zastosowanie. Koszt na zmianę liczymy osobno w następnej sekcji, bo zależy od ceny i od tego, ile zmian faktycznie wytrzyma dany egzemplarz.

Ile kosztują zatyczki na jedną zmianę?

Koszt na zmianę liczysz zawsze tak samo: cena opakowania podzielona przez liczbę zmian, w których zatyczki faktycznie używasz. Dla pianki liczba zmian jest z założenia równa liczbie par w opakowaniu, bo każda para trafia do kosza po jednym użyciu. Dla wielorazowych zależy od tego, jak długo zachowują kształt i szczelność, a tego nie da się przewidzieć jedną liczbą. Dlatego poniższy rachunek jest przykładem arytmetycznym, a nie obietnicą trwałości.

Weźmy WorkPRO (SNR 24 dB, 124 zł). Gdyby ktoś używał jednej pary przez 100 zmian, wyszłoby 124 zł ÷ 100 = ok. 1,24 zł na zmianę. Przy 250 zmianach to 124 zł ÷ 250 = ok. 0,50 zł. Przy 50 zmianach: ok. 2,48 zł. Im dłużej wkładki zachowują prawidłowy kształt i dobrze przylegają, tym niższy koszt, ale zużyte trzeba wymienić, więc stan kontroluj regularnie. W tej samej arytmetyce wstaw cenę opakowania pianki z własnego zakupu i liczbę par: wynik jest ceną jednej zmiany.

Jeśli zamawiasz dla całego zespołu, liczba rośnie liniowo. Dla 50 osób jedna para WorkPRO na osobę to 50 × 124 zł = 6 200 zł zakupu jednorazowego, który rozkłada się na liczbę zmian każdej z tych osób. Do rachunku dolicz czas: pianka wymaga zwinięcia przy każdym założeniu, a przy zespole to się sumuje. Przy większych zamówieniach sprawdź ofertę: zamówienia zespołowe dla firm. Pamiętaj też, że darmowa dostawa w sklepie bollsen.pl obowiązuje dopiero od 130 zł, więc pojedyncza para za 124 zł jej nie obejmuje.

Co z higieną, kiedy zatyczki nosisz codziennie?

Zasada jest prosta i pochodzi z wytycznych CIOP-PIB: wkładki umieszczaj w przewodzie słuchowym czystymi rękami. Wkładki jednorazowe wyrzucasz po użyciu, a wielokrotnego użytku trzeba regularnie konserwować i czyścić zgodnie ze wskazówkami producenta. Materiał z czasem się zużywa, więc wielorazowe wkładki wymagają częstej kontroli, a zużyte należy zastąpić fabrycznie nowymi egzemplarzami.

W zanieczyszczonym środowisku, czyli przy kurzu i smarach, CIOP-PIB zaleca unikać wkładek i zwraca uwagę na regularną kontrolę, czy nie pojawia się podrażnienie skóry w miejscu kontaktu ochronnika z głową. Dlatego przy pracy w brudzie, np. przy obróbce ze smarami, zapytaj dział BHP, czy lepsze będą nauszniki. W przypadku bólu ucha, wydzieliny z ucha lub podrażnienia przewodu słuchowego skonsultuj się z lekarzem medycyny pracy lub laryngologiem. O noszeniu przez całą zmianę piszemy osobno w tekście: czy można nosić zatyczki do uszu cały dzień w pracy.

Na sznurku i na pałąku: kiedy mają sens?

Sznureczek łączący wkładki sprawia, że obie zawsze są razem. Przy częstym zdejmowaniu i zakładaniu wisi na szyi i nie trzeba go chować do kieszeni. CIOP-PIB zastrzega jednak dwie rzeczy: wkładek ze sznurkiem nie wolno używać tam, gdzie sznurek może się zaczepić, i nie wolno wyciągać ich szybkim ruchem za sznurek, bo może to spowodować pęknięcie błony bębenkowej. Wyjmuj je więc powoli tak jak wkładki bez sznurka.

Wkładki na pałąku, ze sprężyną dociskową, zakłada się szybciej, a pałąk nosi się na szczycie głowy, z tyłu lub pod brodą. CIOP-PIB zaleca wkładki ze sprężyną lub nauszniki przy krótkotrwałych ekspozycjach, gdy pracownik wchodzi na krótko do hałaśliwego pomieszczenia. Zwykle zamykają one tylko wejście do przewodu słuchowego, więc nie wsuwa się ich głęboko, a uderzenie w sprężynę może wzbudzić dodatkowy hałas. Przy hałasie impulsowym ważniejsze od wygody jest prawidłowe założenie i noszenie bez przerwy podczas całego narażenia.

Który format wybrać do jakiej pracy?

Dobierz format do tego, jak wygląda twoja zmiana, a nie do ceny pojedynczej sztuki.

1. Pełna zmiana w stałym hałasie: wielorazowe silikonowe lub piankowe założone prawidłowo; wielorazowe szybciej się zakłada, a ich koszt na zmianę spada z liczbą zmian.
2. Częste wchodzenie w hałas i wychodzenie z niego: wkładki na pałąku lub na sznurku, a przy bardzo krótkich wejściach nauszniki.
3. Gorąco i wilgoć: według CIOP-PIB lepsze są wkładki niż nauszniki, które powodują pocenie się twarzy.
4. Kurz i smary: pytaj BHP, bo CIOP-PIB zaleca unikać wkładek.
5. Odwiedzający i krótkie, doraźne użycie: piankowe jednorazowe.

Przy WorkPRO warto znać kilka faktów. To wielorazowe zatyczki douszne z hipoalergicznego silikonu z dwiema lamelami, przebadane według PN-EN 352-2 przez PZT GmbH. SNR wynosi 24 dB (H 24, M 21, L 19 dB), a tłumienie rośnie z częstotliwością: od ok. 21,9 dB przy 63 Hz do ok. 35,3 dB przy 8 kHz. To ochronnik pasywny: wszystko cichnie o ok. 24 dB, a głośny sygnał ostrzegawczy pozostaje słyszalny, bo jest głośny. Niski profil sprawia, że mieszczą się pod nausznikami. Wersja WorkPRO AR KI Tech (177 zł) ma rozmiar dobrany z pomiaru ucha zdjęciem telefonu.

Kiedy sama zatyczka to za mało?

Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 5 sierpnia 2005 r. (Dz.U. 2005 nr 157 poz. 1318) przewiduje, że gdy hałas przekracza próg działania 80 dB, pracodawca udostępnia środki ochrony indywidualnej słuchu, a od poziomu NDN 85 dB także nadzoruje ich stosowanie. Wartości NDN (85 dB, 115 dB i 135 dB) wynikają z rozporządzenia z 12 czerwca 2018 r. Szczegóły omawiamy w tekście o tym, normy hałasu w pracy.

SNR 24 dB opisuje hałas ustalony. W praktyce sama wkładka tego typu ma sens w przybliżeniu przy 85–100 dB(A). Powyżej ok. 100 dB(A) i przy hałasie impulsowym zakłada się ją pod nauszniki, a dobór potwierdza się pomiarem. Ile decybeli ochrony potrzebujesz, wyjaśnia tekst o tym, ile dB ochrony słuchu potrzebujesz. Podobny dylemat dla motocyklistów opisujemy w porównaniu piankowe czy filtrowane zatyczki motocyklowe, a nauszniki zestawiamy z wkładkami w osobnym tekście: nauszniki czy zatyczki do uszu w pracy.

Podsumowanie

Na pełną zmianę i codzienne użycie wielorazowe zatyczki silikonowe wygrywają szybkością zakładania, a ich koszt na zmianę spada z liczbą zmian, pod warunkiem że dbasz o higienę i wymieniasz zużyte. Piankowe jednorazowe sprawdzają się doraźnie. Sznurek i pałąk pomagają, gdy często wchodzisz w hałas i z niego wychodzisz, a przy kurzu i smarach decyzję zostaw działowi BHP. Całą kategorię znajdziesz w dziale stopery do uszu do pracy.