Wskaźnik SNR zatyczek motocyklowych: jakie tłumienie wybrać na drogę?

⏱️ Szacowany czas czytania: 15 min

Najważniejsze informacje

Zapytaj kilku motocyklistów, jaki wskaźnik SNR wybrać do zatyczek, a usłyszysz kilka różnych liczb. Jeden z użytkowników zagranicznego forum motocyklowego zdecydował się na piankę o SNR 39 dB. Inny, w wątku z kilkudziesięcioma komentarzami, przyznał, że świat na zewnątrz robi się z zatyczkami „zbyt cichy” i nie lubi nie słyszeć, co dzieje się dookoła. Obaj popełnili ten sam błąd: potraktowali wskaźnik jak wynik do maksymalizowania.

Zmierzona odpowiedź dla jazdy po drogach publicznych to 20–26 dB, a reszta tego przewodnika pokazuje, który koniec tego zakresu pasuje do Twojej jazdy i jak odczytać etykietę, która to potwierdza. BOLLSEN produkuje wielorazową ochronę słuchu z silikonu od 2016 roku, a z naszych produktów korzysta ponad milion osób. Nasze Moto+ mają SNR 24 dB, z powodów opisanych niżej. Jeśli interesują Cię dopasowanie pod kask, rozmiar i tłumienie, zajrzyj do naszego zestawienia: zatyczki do uszu na motocykl.

Jaki wskaźnik SNR wybrać do jazdy motocyklem?

Do jazdy po drogach potrzebny jest SNR 20–26 dB. Hałas wiatru pod kaskiem integralnym wyniósł 90–99 dB(A) przy ok. 80 km/h i 97–104 dB(A) przy ok. 115 km/h w badaniu ISVR w tunelu aerodynamicznym (Lower i współpracownicy, 1994). Tłumienie z tego zakresu sprowadza poziom przy uchu do okna 65–80 dB(A), w którym słuch jest chroniony, ale nie odcięty od otoczenia.

Wybór końca zakresu zależy od prędkości i czasu jazdy. Dojazd do pracy przy niskich prędkościach to dół zakresu, długa jazda autostradowa i turystyka to jego góra, a kto jeździ zawodowo, ma dodatkowo obowiązki wynikające z przepisów o hałasie w pracy.

Wiersz o torze zasługuje na osobny przewodnik, bo na torze znika kompromis związany ze świadomością ruchu. Przy długiej jeździe z wysoką prędkością i bez ruchu z naprzeciwka rozsądny jest inny dobór niż na drodze, więc temat zatyczek na tor / track day rozwijamy w osobnym przewodniku.

Dlaczego 20–26 dB to optimum na drogę?

Bo hałas wiatru na motocyklu drogowym mieści się w przedziale 90–104 dB(A) przy dozwolonych prędkościach, a norma PN-EN 458:2016 zaleca, by poziom pod ochronnikiem nie przekraczał 80 dB i nie spadał poniżej 65 dB. Odejmij 20–26 dB od 98 dB(A) i wynik wpada w to okno; odejmij 33 dB lub więcej i lądujesz na dolnej granicy albo pod nią.

Dane wejściowe wyznaczają trzy badania. Lower i współpracownicy zmierzyli w tunelu aerodynamicznym 90–99 dB(A) przy ok. 80 km/h i 97–104 dB(A) przy ok. 115 km/h, a wyniki podaje badanie ISVR w tunelu aerodynamicznym (Lower i in., 1994); program badawczy opisuje strona projektu ISVR o hałasie pod kaskiem motocyklowym. Binnington i współpracownicy (1993) podali 90 dB(A) od ok. 64 km/h, rosnące logarytmicznie do 112 dB(A) przy 160 km/h, a Jordan i współpracownicy (2003) zarejestrowali na drodze od 83,6 do 109,4 dB(A), przy czym nawet najlepszy kask przekraczał 90 dB(A) powyżej 90 km/h.

Rachunek dla końców zakresu jest krótki. Przy odniesieniu 98 dB(A) na autostradzie SNR 20 zostawia 78 dB przy uchu, SNR 24 zostawia 74 dB, a SNR 26 zostawia 72 dB, wszystko w oknie 65–80 dB. Przy ok. 80 km/h, gdzie wiatr ma 90–99 dB(A), zatyczka 24 dB daje 66–75 dB, dlatego dolny koniec zakresu pasuje do dojazdów, a górny do długiej jazdy autostradowej.

Cały ten rachunek wychodzi od poziomów hałasu wiatru, które rosną szybciej, niż większość motocyklistów się spodziewa. Pełne zestawienie prędkość po prędkości omawiamy w osobnym tekście o tym, ile decybeli pod kaskiem słychać przy kolejnych prędkościach, z uwzględnieniem owiewki i kasku.

Co oznaczają SNR, H, M i L na etykiecie EN 352-2?

SNR (Single Number Rating, wskaźnik jednoliczbowy) to wartość tłumienia, jaką zatyczka uzyskuje w badaniu według normy EN 352-2, europejskiej normy dla wkładek przeciwhałasowych, a wartości H, M i L obok niej to tłumienie hałasu wysokich, średnich i niskich częstotliwości. W Polsce taką metodę opisuje m.in. CIOP w zasadach doboru ochronników słuchu (metody SNR i HML wg PN-EN 458). Liczba bez badania według EN 352-2 to tylko liczba z opakowania.

Na opakowaniach z USA znajdziesz zamiast tego NRR, czyli normę amerykańską. Obie wartości powstają w innych metodach badania i nie przelicza się ich 1:1, ale to nie jest pytanie o jazdę. Różnice, metody badania i sposób czytania wartości omawia nasz przewodnik SNR i NRR: ile decybeli naprawdę tłumią zatyczki.

Jak czytać wartości H, M i L Moto+ pod kątem hałasu wiatru

Hałas wiatru pod kaskiem ma szczyt w okolicy 250–500 Hz, dlatego wartości M i L są dla jazdy najuczciwsze. Nasze Moto+ mają SNR 24 dB oraz H 24 / M 21 / L 19, zostały przebadane w Niemczech i mają niezależny certyfikat. Krzywa częstotliwościowa niżej pokazuje, dlaczego wartość nagłówkowa i wartość dla wiatru się różnią.

Kształt krzywej jest czytelny. Tłumienie rośnie wraz z częstotliwością: ok. 22 dB w niskich i średnich pasmach, gdzie leży energia wiatru, i 35 dB przy 8 kHz. To typowy profil pasywnej zatyczki, a nie płaski, więc ważne dźwięki, jak sygnał pojazdu uprzywilejowanego, nadal docierają do Ciebie, tylko ciszej, bo same są bardzo głośne. Zatyczka ich nie wyróżnia ani nie „przepuszcza”.

Jak zasada doboru według poziomu pod ochronnikiem pasuje do poziomów na motocyklu?

Norma PN-EN 458:2016 zaleca dobór ochronnika tak, by poziom dźwięku A pod nim nie był większy niż 80 dB, a ze względu na komfort i bezpieczeństwo nie niższy niż 65 dB (opis w materiałach CIOP). Zbyt duże tłumienie powoduje poczucie izolacji, utrudnia słyszenie sygnałów użytecznych, a dyskomfort kończy się zdjęciem ochronnika.

Przełóż to na motocykl. Przy 98 dB(A) na autostradzie wystarczy SNR 18 dB, żeby zejść do 80 dB, ale zapas na niepełne dopasowanie daje właśnie 20–26 dB. Z drugiej strony pianka 37 dB sprowadza ten sam hałas do 61 dB, czyli poniżej dolnej granicy. Przy wolniejszej jeździe, ok. 90 dB(A), wystarcza już 20–22 dB. Po przycięciu obu końców użyteczny zakres na drogę to 20–26 dB: niższa część dla wolniejszej jazdy, wyższa dla stałej prędkości autostradowej.

Dla osób jeżdżących zawodowo to nie jest rada, tylko obowiązek. W Polsce obowiązuje rozporządzenie z 12 czerwca 2018 r. w sprawie NDS i NDN czynników szkodliwych, które ustala NDN dla hałasu na 85 dB(A) dla 8-godzinnego dnia pracy; powyżej 80 dB(A) pracodawca musi udostępnić ochronniki słuchu na żądanie, a od 85 dB(A) zapewnić je i dopilnować ich noszenia. ISVR stwierdziło, że dzienna ekspozycja osób jeżdżących zawodowo jest regularnie powyżej 90 dB(A), więc kurier, instruktor czy policjant potrzebuje certyfikowanych 24 dB, a nie dołu zakresu. To przewodnik, nie porada prawna.

Czy kask liczy się do ochrony?

Nie, nie w tych częstotliwościach, które mają znaczenie. Kask tłumi ok. 5–8 dB powyżej 500 Hz, a według Kennedy’ego i współpracowników (2014, Acta Acustica) wzmacnia hałas poniżej 500 Hz, czyli dokładnie tam, gdzie wiatr ma szczyt. Pracę w tym paśmie wykonuje więc zatyczka, a jej SNR nie da się „dopełnić” danymi kasku.

To samo badanie z 2014 r. wykazało przejściowe przesunięcie progu słuchu o ponad 15 dB po 30 minutach jazdy. W badaniu McCombe’a i współpracowników (1993) po godzinie jazdy z prędkością ok. 130 km/h średnie maksymalne przejściowe przesunięcie progu słuchu wyniosło ok. 11 dB przy 1 kHz, a w grupie z zatyczkami go nie odnotowano (zob. streszczenie w PubMed). Przesunięcie progu to chwilowe przytępienie słuchu i mierzalny powód zmęczenia po długiej trasie nawet w cichym kasku. Dobierz SNR do hałasu, w którym naprawdę jeździsz, a 5–8 dB kasku powyżej 500 Hz potraktuj jako bonus, nie składnik rachunku. Przy dolegliwościach słuchu skonsultuj się z lekarzem lub laryngologiem.

Czy wyższy SNR zawsze oznacza większe bezpieczeństwo na drodze?

Nie. Powyżej ok. 26 dB na drodze publicznej dodatkowe tłumienie zaczyna kosztować świadomość ruchu, zamiast dawać ochronę, bo jednorazowa pianka o SNR 33–37 dB sprowadza 98 dB(A) na autostradzie do 61–65 dB przy uchu, czyli na dolną granicę albo poniżej okna 65–80 dB.

Motocykliści odkrywają to na własnej skórze, zanim przeczytają normę. Użytkownik, który uznał świat na zewnątrz za „zbyt cichy”, opisywał właśnie tę dolną granicę, a inny w tym samym wątku napisał, że nie może nosić pianek, które blokują wszystko. Instynkt „im więcej, tym lepiej” bierze się z pianek, gdzie na półce są wartości 29, 33 i 39 dB, i to najczęstszy błąd w doborze tłumienia na drogę. Którą konstrukcję wybrać, rozwijamy w porównaniu: piankowe czy filtrowane zatyczki motocyklowe.

Nie znaczy to, że zatyczka 24 dB „ukrywa” sygnał pojazdu uprzywilejowanego: ten ma 110–120 dB i traci te same 24 dB co wiatr, więc nadal do Ciebie dociera, tylko ciszej. Pamiętaj jednak, że Moto+ to pasywna zatyczka, która ścisza wszystko, a nie wybiera dźwięków. Jedź uważnie i dostosuj tłumienie do trasy.

Które zatyczki dają 24 dB pod kaskiem?

Wielorazowa silikonowa zatyczka o SNR 24 dB według EN 352-2, z niskoprofilowym korpusem, który siedzi w kanale słuchowym bez wystającego trzonka, daje środek zakresu drogowego w kształcie, którego kask integralny nie wypycha. To połączenie certyfikowanej wartości i kształtu przyjaznego kaskowi odróżnia dobre zatyczki na wiatr od wysokiej liczby na opakowaniu pianek. Zestawienie opcji znajdziesz w rankingu: zatyczki do uszu motocyklowe.

O tym, czy zapłacona wartość jest wartością, którą dostajesz, decyduje dopasowanie. Jeden z motocyklistów ujął to precyzyjnie: gdy ruszy głową lub szczęką, jedna zatyczka lekko się przesuwa w trasie, co jest irytujące i bezużyteczne. Uszczelnienie zerwane pod policzkową wyściółką kasku zamienia 24 dB w ułamek tej wartości, więc kształt zatyczki jest częścią decyzji o tłumieniu.

Jeśli szukasz środka zakresu w kształcie zaprojektowanym pod policzkową wyściółkę kasku, nasze Moto+ (SNR 24 dB) to zatyczki przebadane w Niemczech, z niezależnym certyfikatem 24 dB, wykonane z naturalnego silikonu, wolne od BPA, PVC i lateksu, wielorazowe i możliwe do mycia (do 100 użyć), w aluminiowym etui, w cenie 124,00 zł za parę. Jeśli masz wyjątkowo małe lub duże kanały słuchowe, AR KI Tech dobiera rozmiar na podstawie dwóch zdjęć Twoich uszu, więc uszczelnienie dobrane w domu jest tym samym, z którym jeździsz.

Jaki SNR wybrać na drogę?

Na drodze wybierz 20–26 dB i koniec zakresu dobierz do prędkości i czasu jazdy, a nie do największej liczby, jaką znajdziesz. Miasto to 20–22 dB (a przy 50 km/h i mniej zatyczki nie są konieczne), droga krajowa i autostrada to 24 dB, a turystyka i dni zawodowe to 24–26 dB. Czytaj wartości M i L, a nie sam SNR, bo wiatr leży w okolicy 250–500 Hz, i nie schodź z pianką poniżej dolnej granicy 65 dB.

Wskaźnik to jedna z trzech rzeczy decydujących o tym, czy zatyczki sprawdzą się na motocyklu, obok dopasowania pod kask i odporności na sezon potu i deszczu. Pełne porównanie pianek, zatyczek dopasowywanych i silikonowych znajdziesz w rankingu: zatyczki do uszu motocyklowe. Wybierz zakres, sprawdź certyfikat i jedź tymi samymi drogami z mniejszym hałasem. Sprawdź Moto+ w sklepie.