Jak zapobiec dostawaniu się wody do uszu podczas pływania

Najważniejsze informacje

Woda w uchu po pływaniu to dla większości osób chwilowa niedogodność: potrząśnięcie głową, krótkie przytłumienie dźwięków i po sprawie. Są jednak sytuacje, w których warto zadbać o to, by woda w ogóle nie dostawała się do przewodu słuchowego: przy skłonności do podrażnień ucha, przy drenach wentylacyjnych, perforacji błony bębenkowej albo po zabiegu w uchu. Ten przewodnik dotyczy zapobiegania, czyli tego, co zrobić przed wejściem do wody. Jeśli woda już została w uchu, przeczytaj osobny tekst o tym, jak usunąć wodę z ucha po basenie.

Znajdziesz tu zarówno wskazówki dla osób pływających rekreacyjnie, jak i uwagi dla sytuacji, w których decyzję podejmuje laryngolog. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.

Dlaczego woda tak łatwo dostaje się do ucha?

Przewód słuchowy to krótki, lekko zakrzywiony kanał zakończony błoną bębenkową. Nie ma zastawki ani naturalnego zamknięcia, które uruchamiałoby się podczas zanurzenia, więc gdy głowa jest pod wodą, woda wpływa do przewodu swobodnie.

U zdrowego ucha błona bębenkowa stanowi ostatnią barierę. Przewód zwykle sam się osusza, gdy przechylisz głowę, a resztki wilgoci odparowują po kilku minutach lub godzinach. Kłopot zaczyna się wtedy, gdy:

• przewód słabo się osusza (np. przy węższym przewodzie lub nadmiarze woskowiny)
• skóra przewodu jest często wilgotna, a to sprzyja podrażnieniom i zapaleniu ucha zewnętrznego, potocznie nazywanemu uchem pływaka
• błona bębenkowa jest przedziurawiona albo ma dreny wentylacyjne i nie pełni już roli bariery

Od tego, w której z tych sytuacji jesteś, zależy, jak poważnie potraktować ochronę uszu. Więcej o samym schorzeniu przeczytasz w artykule o tym, jak zapobiegać uchu pływaka.

Kiedy woda w uchu bywa problemem?

Zdrowe uszy: wilgoć i podrażnienia

Częsty kontakt z wodą rozmiękcza cienką skórę wyścielającą przewód słuchowy. Wilgoć jest jednym z czynników sprzyjających zapaleniu ucha zewnętrznego, które opisują m.in. wytyczne dotyczące ostrego zapalenia ucha zewnętrznego oraz MedlinePlus. Pierwsze sygnały to zwykle swędzenie, potem ból i obrzęk. Osoby, które dużo pływają, surfują lub spędzają w wodzie wiele godzin, są na takie podrażnienia bardziej narażone.

Dreny wentylacyjne lub perforacja błony: szczególna ostrożność

Dreny i perforacja sprawiają, że błona bębenkowa nie zatrzymuje już wody. Woda z przewodu może wtedy dotrzeć do ucha środkowego. Dlatego przy tych problemach zalecenia ustala laryngolog, a ogólne rady dla pływających rekreacyjnie nie wystarczają. Szczegóły omawiamy w artykule o tym, czy można pływać z przedziurawionym bębenkiem. Jeśli masz wątpliwości, zapytaj lekarza, zanim wejdziesz do wody.

Co pomaga utrzymać wodę z dala od uszu? Metody od najskuteczniejszej

1. Zatyczki do uszu do pływania

Zatyczki stworzone do pływania (nazywane też stoperami do wody) osadzają się u wejścia do przewodu słuchowego i pomagają utrzymać wodę na zewnątrz. To najbardziej niezawodny sposób, jeśli zależy Ci na ochronie uszu podczas pływania na powierzchni. Przegląd modeli znajdziesz w tekście o tym, jakie są najlepsze zatyczki do uszu do pływania, a ogólny opis tematu w przewodniku zatyczki do uszu do wody.

Kluczowe jest słowo „pływackie”. Zwykłe zatyczki piankowe są projektowane do tłumienia hałasu i nie nadają się do wody, bo wchłaniają wilgoć. Używanie ich na basenie daje fałszywe poczucie ochrony.

Silikon czy pianka?

Zatyczki silikonowe są najlepszym wyborem do wody: dopasowują się do wejścia do przewodu, nie wchłaniają wody, można je wielokrotnie czyścić i używać. Zatyczki piankowe rozszerzają się w przewodzie i chłoną wilgoć, dlatego do pływania ich nie polecamy. Różnice opisaliśmy szerzej w artykule o tym, jakie są rodzaje zatyczek do uszu do pływania.

Wybierając zatyczki, stawiaj na dopasowanie, a nie na cenę czy markę. Dobrze dobrane zatyczki trzymają się wygodnie, bez nacisku. Jeśli woda nadal się dostaje, najczęściej problemem jest dopasowanie albo sposób założenia. Wskazówki, jak to zrobić poprawnie, zebraliśmy w tekście o tym, jak zakładać zatyczki do uszu do pływania.

Watersafe+ to silikonowe, wielokrotnego użytku zatyczki o właściwościach hydrofobowych, czyli odpychających wodę. Przy dobrym dopasowaniu pomagają utrzymać wodę z dala od przewodu słuchowego podczas pływania na powierzchni. Nie dają gwarancji suchego ucha i nie są przeznaczone do nurkowania w głąb.

2. Czepek pływacki: dodatek, nie ochrona

Czepek zakrywający uszy może nieco ograniczyć rozpryski, zwłaszcza podczas spokojnego pływania na powierzchni. Nie tworzy jednak bariery przy wejściu do przewodu, a woda dostaje się pod jego brzegi przy zanurzeniu, nawrotach i szybkich ruchach głowy. Samego czepka nie traktuj jako ochrony uszu.

Praktyczne zastosowanie to dodatkowa warstwa na zatyczkach: pomaga je utrzymać na miejscu. Porównanie obu rozwiązań znajdziesz w artykule czepek pływacki czy zatyczki do uszu.

3. Dopasowanie ma największe znaczenie

Najczęstszy powód, dla którego zatyczki zawodzą, to słabe dopasowanie. Nawet lekko luźna zatyczka może przepuszczać wodę pod naciskiem. Na kiepskie dopasowanie wskazują:

• woda dostaje się do ucha mimo zatyczek
• zatyczka przesuwa się podczas pływania
• jedno ucho przecieka bardziej niż drugie (przewody rzadko są idealnie symetryczne)
• dyskomfort lub uczucie ucisku

Dzieci potrzebują zatyczek dobranych do mniejszych przewodów słuchowych, bo zatyczki dla dorosłych nie przylegają prawidłowo. Dla najmłodszych pływaków przeznaczone są Kidz+, a wskazówki znajdziesz w artykule o tym, jak wybrać zatyczki do pływania dla dzieci.

4. Pozycja głowy i technika: pomocne, ale niewystarczające

Trzymanie głowy nad wodą, ograniczanie zanurzeń i przechylanie głowy po pływaniu zmniejszają kontakt uszu z wodą. Warto o tym pamiętać, ale to metody uzupełniające. Przy każdym zanurzeniu woda może dostać się do przewodu, a technika nie tworzy bariery.

5. Domowe sposoby: lepiej unikać

Wata, chusteczki czy ręcznie formowane zatyczki chłoną wodę, mogą zostawić w przewodzie resztki i nie są do tego przeznaczone. Przy perforacji lub drenach takie improwizacje są szczególnie niewskazane. Wybieraj zatyczki zaprojektowane do pływania.

Szczególne sytuacje

Prysznic

Podczas prysznica ryzyko jest mniejsze niż podczas pływania, bo głowa rzadko jest zanurzona, a woda nie napiera na ucho tak jak pod wodą. Dla zdrowych uszu zwykle nie potrzeba specjalnej ochrony. Jeśli jednak lekarz zalecił uważać na wodę (np. po zabiegu w uchu, przy drenach lub perforacji), zastosuj się do jego wskazówek. Więcej piszemy w tekście o tym, jak chronić uszy przed wodą pod prysznicem.

Kąpiel w wannie

Przy dłuższym moczeniu głowy w wannie woda dłużej pozostaje w kontakcie z uchem. Dzieci z drenami wentylacyjnymi wymagają szczególnej uwagi, a zasady ustala laryngolog. Zajrzyj do artykułu o tym, czy woda w uchu przy drenach u dziecka szkodzi.

Jezioro i morze

Woda otwarta ma inny skład mikrobiologiczny niż woda basenowa. Przy perforacji błony lub drenach wielu laryngologów zaleca zatyczki przy pływaniu w jeziorze lub morzu oraz przy nurkowaniu pod wodę. Przed rozpoczęciem pływania w wodach otwartych skonsultuj się z lekarzem prowadzącym i zastosuj się do jego zaleceń. Zatyczki Watersafe+ nie są przeznaczone do nurkowania w głąb, bo pod wodą zmienia się ciśnienie, a przy takim nurkowaniu potrzebne są inne rozwiązania i porada specjalisty.

Dzieci z drenami wentylacyjnymi

Dzieci po założeniu drenów to osobna grupa, w której o zasadach kontaktu z wodą decyduje laryngolog. Zalecenia dotyczące basenu bywają różne, a przy jeziorze, morzu i nurkowaniu pod wodę wielu laryngologów zaleca zatyczki. W praktyce największym wyzwaniem bywa współpraca: dzieci nie lubią zatyczek, zatyczki wypadają, a mokre dziecko ciągle się rusza. Pomaga dobranie zatyczek do wielkości ucha i spokojne oswojenie dziecka z nimi przed wyjściem na basen. Więcej w artykule o tym, jak wygląda pływanie z drenami wentylacyjnymi u dziecka.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Skontaktuj się z lekarzem lub laryngologiem, gdy pojawia się ból ucha, wyciek, pogorszenie słuchu albo uczucie zatkania, które nie mija. Do lekarza trzeba iść także przed pływaniem przy perforacji błony bębenkowej, drenach wentylacyjnych lub po zabiegu w uchu. Przy bólu ucha po basenie zajrzyj też do artykułu o tym, co zrobić przy bólu ucha po basenie.

Najważniejsze wnioski

• Zatyczki silikonowe do pływania to najskuteczniejszy sposób, by pomóc utrzymać wodę z dala od przewodu słuchowego.
• Zatyczki piankowe są przeznaczone do tłumienia hałasu i nie nadają się do wody.
• Czepek pływacki ogranicza rozpryski, ale nie chroni uszu sam w sobie. Zakładaj go na zatyczki.
• Dopasowanie ma większe znaczenie niż marka czy cena.
• Dreny wentylacyjne i perforacja błony: zasady kontaktu z wodą ustala laryngolog.
• Po zabiegu w uchu stosuj wyłącznie zalecenia swojego lekarza.

Szukasz zatyczek? Poniżej znajdziesz zatyczki Watersafe+ dla dorosłych oraz Kidz+ dla dzieci.