Zatyczki do uszu dla pływaków wyczynowych: nawroty, chlor i trening 5 razy w tygodniu

⏱️ Szacowany czas czytania: 11 min

Key Takeaways

Zawodnik, który pływa pięć razy w tygodniu lub częściej, wykonuje na treningu setki nawrotów, a jego uszy są w wodzie niemal codziennie. To inna sytuacja niż niedzielna wizyta na basenie. Ten poradnik opisuje, na co zwrócić uwagę przy wyborze zatyczek do uszu dla pływaków wyczynowych i stoperów na zawody: jak zatyczka zachowuje się przy nawrocie i starcie, jak nosić ją pod czepkiem, co z higieną przy codziennym użyciu i dlaczego żadne zatyczki nie dają gwarancji suchego ucha. Szerszy przegląd znajdziesz w naszym przewodniku po zatyczek do uszu do wody.

Poniżej piszemy o tym, co da się uczciwie poprzeć badaniami, a o resztę prosimy zapytać trenera, lekarza lub organizatora zawodów.

Dlaczego częste treningi to inna sytuacja niż pływanie rekreacyjne?

Przy pływaniu codziennie przewód słuchowy rzadko ma szansę wyschnąć. Według ENT Health, serwisu amerykańskich laryngologów, suche ucho rzadko ulega zakażeniu, dlatego warto dbać, by uszy w czasie pływania i kąpieli były wolne od wilgoci, a wśród wskazówek wymieniane są zatyczki (ENT Health o uchu pływaka). Podobnie opisuje to MedlinePlus o uchu pływaka. Nie twierdzimy, że zatyczki zapobiegną zapaleniu ucha. Mówimy tylko, że ograniczanie wilgoci w przewodzie jest zwykłą, ogólnie zalecaną higieną.

Warto też znać ograniczenia dowodów. Opisany w brytyjskim badaniu z 1981 roku wybuch zakażeń Pseudomonas aeruginosa objął 18 z 25 członków jednej drużyny pływackiej, która trenowała dwa razy dziennie, ale autorzy wskazali też, że chlorowanie basenu wczesnym rankiem bywało niewystarczające. Był to więc przypadek jednego zanieczyszczonego basenu, a nie prosta zależność od liczby treningów. Jeśli po treningach często boli Cię ucho lub pojawia się wyciek, nie szukaj rozwiązania wyłącznie w sprzęcie, tylko zgłoś się do lekarza.

Co robią z zatyczką nawroty koziołkowe i skoki startowe?

Nawrót koziołkowy to gwałtowny obrót głowy, a zaraz po nim odepchnięcie od ściany. Skok startowy kończy się uderzeniem głowy i dłoni o wodę, często pod czepkiem zaciągniętym na uszy. Każdy z tych elementów zwiększa ryzyko, że zatyczka poluzuje się lub wysunie. Dlatego pływacy tak często narzekają na zatyczki, które wypadają, a nie na samą wodę w uchu.

Trzymanie zależy głównie od dopasowania rozmiaru do przewodu i od techniki zakładania. Jak to zrobić krok po kroku, opisaliśmy w poradniku jak zakładać zatyczki do uszu do pływania, a o tym, jak działają razem z czepkiem, piszemy w tekście czepek pływacki czy zatyczki do uszu. Problem wypadania zatyczek omawiamy również w osobnym artykule o zatyczkach do uszu do pływania, które nie wypadają.

Nie ma jednak gwarancji suchego ucha. W badaniu Mahboubiego i wsp. z 2013 roku woda przedostała się do 44% uszu po 10 minutach pływania po powierzchni, mimo założonych zatyczek dostępnych w sprzedaży. Traktuj więc zatyczki jako sposób na ograniczenie ilości wody, a nie na jej całkowite wykluczenie.

Jaki typ zatyczek wybrać na codzienny trening?

Poniższa tabela porównuje trzy najpopularniejsze typy pod kątem tego, na czym zależy pływakom trenującym często. To ogólne cechy konstrukcji, a nie wyniki testów konkretnych marek.

Przy treningu codziennie liczy się też koszt w skali sezonu. Zatyczki jednorazowe trzeba kupować co kilka dni, a wielokrotnego użytku wystarczają na dłużej, o ile zadbasz o ich czystość i wymienisz je, gdy się zużyją. Nie podajemy tu liczby użyć ani kosztu jednego treningu, bo zależą od częstotliwości pływania i pielęgnacji.

Jakie zatyczki Bollsen proponuje pływakom wyczynowym?

Watersafe+ to zatyczki do pływania z medycznego silikonu, z dwiema lamelami, hydrofobowe (odpychające wodę). Mają SNR 24 dB (EN 352-2), czyli tłumienie pasywne, więc dźwięki wokół Ciebie będą cichsze, ale nie zniknęły. Kosztują 124 zł. Są przeznaczone do pływania po powierzchni, nie do nurkowania w głąb.

Jeśli trudno Ci dobrać rozmiar albo zatyczki poluzowują się na nawrotach, jest wersja Watersafe+ AR KI Tech za 177 zł. Rozmiar dobierany jest na podstawie zdjęć Twoich uszu, co pomaga trafić z dopasowaniem, ale nie zastępuje próby na treningu. Pełne porównanie typów i rozmiarów znajdziesz w poradniku najlepsze zatyczki do uszu do pływania.

Jak nosić zatyczki pod czepkiem?

Najpierw załóż zatyczki, dopiero potem czepek. Przeciągnij czepek nad uszami delikatnie, bez ciągnięcia za krawędź, żeby nie wypchnąć zatyczki. Czepek tworzy dodatkową warstwę, która może pomóc zatyczce utrzymać się na miejscu przy nawrotach, ale nie zastępuje jej dopasowania.

Przed założeniem zatyczki lekko odciągnij małżowinę do góry i do tyłu, żeby wyprostować przewód. To krok, który często się pomija, a wpływa na to, jak głęboko i stabilnie zatyczka usiądzie. Jeśli zatyczka powoduje ból, wyjmij ją, bo dyskomfort to sygnał, że rozmiar lub sposób założenia są niewłaściwe.

Czy usłyszysz trenera, startera i zegar?

Zatyczka z założenia tłumi dźwięk, więc usłyszysz mniej, także komendy trenera przy brzegu basenu i sygnał startera. Watersafe+ to tłumienie pasywne: dźwięki nie znikają, ale są ciche. Dlatego warto omówić z trenerem sygnały wzrokowe, ustawić się tak, by widzieć tablicę, i przetestować zatyczki na kilku zwykłych treningach, zanim założysz je na start.

Zatyczki na zawodach i regulamin

Nie opieramy się na żadnym przepisie federacji, którego nie zweryfikowaliśmy, dlatego nie podajemy tu, czy zatyczki są dozwolone na konkretnych zawodach. Sprawdź regulamin swoich zawodów, a w razie wątpliwości zapytaj organizatora lub sędziego głównego przed startem. Jeśli zawodnik ma się czuć pewnie, zatyczki warto wcześniej wypróbować na kilku treningach, a nie zakładać po raz pierwszy w dniu zawodów.

Jeśli startujesz też poza basenem, sprawdź nasz poradnik o zatyczkach do uszu dla triathlonistów. Osobno omawiamy też zatyczki do uszu do sportów wodnych oraz zatyczki do snorkelingu i nurkowania z rurką.

Higiena przy codziennym użyciu i kiedy iść do lekarza

Po każdym treningu opłucz zatyczki słodką wodą, osusz je i trzymaj w suchym pudełku. Wyrzuć zatyczki, które się odkształciły lub popękały. Nie wkładaj do ucha niczego, co mogłoby podrażnić skórę przewodu, i nie czyść ucha patyczkami, bo ENT Health wymienia to wśród czynników sprzyjających uchu pływaka.

Wiele lat pływania w zimnej lub wietrznej wodzie bywa też wiązane z egzostozą przewodu słuchowego, czyli kostnymi wyrostkami. Opis przypadku i przegląd w PMC wspomina badanie, w którym brak zatyczek wiązał się z częstszym występowaniem tych zmian. To korelacja, nie dowód, że zatyczki ich zapobiegają. Więcej piszemy w artykule o uchu surfera.

Przy bólu ucha, wycieku, świądzie, uczuciu zatkania lub pogorszeniu słuchu skontaktuj się z lekarzem lub laryngologiem. Ten poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.