Ból ucha po basenie: możliwe przyczyny i kiedy do lekarza

Najważniejsze informacje

Wychodzisz z basenu, a w uchu zamiast zwykłego zatkania pojawia się ból. Ból ucha po pływaniu bywa skutkiem wody zalegającej w przewodzie, podrażnienia skóry albo zapalenia ucha zewnętrznego, a czasem zmian ciśnienia pod wodą. Lekki dyskomfort po wyjściu z wody często mija wraz z wyschnięciem ucha. Ból, który nie ustępuje, narasta, towarzyszy mu wyciek, gorączka lub gorszy słuch, jest powodem do wizyty u lekarza lub laryngologa. Poniżej opisujemy możliwe przyczyny, sygnały ostrzegawcze oraz to, jak ograniczyć ryzyko przy następnym pływaniu. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani diagnozy.

Jeśli bardziej niż ból przeszkadza Ci sama woda w uchu, zajrzyj do artykułu o tym, jak usunąć wodę z ucha po basenie. Jeśli chodzi o dziecko, przeczytaj tekst o tym, kiedy ból ucha u dziecka wymaga lekarza.

Skąd może brać się ból ucha po basenie?

Za ból ucha po pływaniu odpowiada kilka mechanizmów. Najczęściej wiążą się z wilgocią, podrażnieniem skóry przewodu słuchowego albo ciśnieniem. Poniższa lista ma charakter ogólny, bo przyczynę ustala dopiero lekarz po obejrzeniu ucha.

1. Woda zalegająca w przewodzie słuchowym

Przewód słuchowy ma zakręty i wąskie miejsca, więc po pływaniu może w nim zostać woda. Wilgoć zmiękcza skórę przewodu i może ją podrażniać. Typowe odczucia to:

• uczucie pełności lub zatkania ucha
• lekki dyskomfort albo ucisk
• przytłumiony słuch po jednej stronie
• przelewanie się wody przy ruchu głową

Takie objawy zwykle są krótkotrwałe. Bezpieczne sposoby, jak ułatwić wodzie wypłynięcie, opisaliśmy osobno, a gdy nic nie pomaga, lepiej nie kombinować na własną rękę.

2. Zapalenie ucha zewnętrznego (ucho pływaka)

Gdy wilgoć utrzymuje się w przewodzie, może sprzyjać stanowi zapalnemu skóry przewodu, potocznie nazywanemu uchem pływaka. Jak opisują to m.in. materiały MedlinePlus, typowe sygnały to:

• ból nasilający się przy dotykaniu lub pociąganiu ucha
• swędzenie w przewodzie słuchowym
• zaczerwienienie i obrzęk
• wyciek z ucha
• pogorszenie słuchu

Jeśli takie objawy się pojawiają, potrzebna jest konsultacja lekarska, bo to lekarz ocenia, co dzieje się w uchu i co dalej. Szerzej o tym, jak ograniczać ryzyko, piszemy w artykule o tym, jak utrzymać wodę z dala od ucha przed, w trakcie i po pływaniu.

3. Podrażnienie skóry przewodu

Skórę przewodu mogą drażnić:

• patyczki higieniczne używane do „osuszania” ucha
• piasek lub drobne zanieczyszczenia
• ciasny czepek albo słuchawki noszone przez długi czas, które ocierają małżowinę

Takie podrażnienie osłabia naturalną barierę skóry, przez co ucho staje się bardziej wrażliwe na dotyk i ból.

4. Zmiany ciśnienia pod wodą

Nurkowanie lub wielokrotne zanurzanie się głęboko może wpływać na ucho środkowe, zwłaszcza gdy trąbka słuchowa jest niedrożna, na przykład przy przeziębieniu lub zatokach (więcej o jej niedrożności przeczytasz na portalu mp.pl). Taki ból bywa głęboki i pojawia się razem z uczuciem ucisku lub trzaskania. Jeśli wystąpił po nurkowaniu lub zmianie ciśnienia, zgłoś się do lekarza. Informacje o bezpieczeństwie uszu przy nurkowaniu zebrało też towarzystwo laryngologiczne ENT Health.

5. Zimna woda

U niektórych osób kontakt ucha z zimną wodą wywołuje krótki, ostry ból. Zwykle ustępuje po wyjściu z wody i ogrzaniu się. Jeśli wraca przy każdym pływaniu albo się przedłuża, warto go skonsultować z laryngologiem.

Kiedy ból ucha po pływaniu wymaga lekarza?

Nie czekaj, aż „samo przejdzie”, jeśli pojawia się którykolwiek z poniższych sygnałów:

• ból, który nie mija albo narasta
• silny ból ucha
• wyciek z ucha, zwłaszcza ropny
• gorączka
• pogorszenie słuchu lub nasilające się zatkanie
• objawy utrzymujące się dłużej niż kilka dni
• ból po nurkowaniu lub zmianie ciśnienia
• ból ucha u dziecka (zawsze warto skonsultować go z pediatrą lub laryngologiem)

Szczególną ostrożność zachowaj, jeśli w uchu była niedawno operacja lub infekcja, a także gdy znana jest perforacja błony bębenkowej albo dreny wentylacyjne. W takich sytuacjach o pływaniu decyduje lekarz. Więcej w artykule o tym, czy można pływać z przedziurawionym bębenkiem.

Czego nie robić, gdy ucho boli?

• Nie wkładaj do ucha patyczków, palców, chusteczek ani innych przedmiotów.
• Nie wlewaj do ucha domowych mieszanek, oleju ani kropli, których nie zalecił lekarz.
• Nie wkładaj zatyczek do uszu, gdy ucho boli lub wycieka. Najpierw skonsultuj się z lekarzem.
• Nie wracaj do pływania, dopóki ból nie ustąpi i nie wyjaśni się jego przyczyna.
• Nie czyść uszu zbyt często. Woskowina jest naturalną barierą ochronną skóry przewodu.

Kto częściej odczuwa ból ucha po pływaniu?

Ryzyko dyskomfortu jest większe, gdy ktoś:

• pływa często lub długo
• pływa w jeziorach i rzekach, a nie tylko w basenie
• ma skórę skłonną do podrażnień w okolicy ucha
• często używa patyczków albo wkłada coś do uszu
• przez wiele godzin nosi słuchawki lub aparat słuchowy
• ma wąskie przewody słuchowe, w których woda zalega dłużej

Dzieci mają mniejsze przewody słuchowe, więc woda może w nich zalegać dłużej. Dlatego przy bólu ucha u dziecka lepiej nie zwlekać z konsultacją.

Jak ograniczyć ryzyko dyskomfortu przy następnym pływaniu?

Poniższe wskazówki dotyczą zdrowego ucha. Nie są sposobem na ból, który już się pojawił, ale pomagają utrzymać ucho suche.

• Po wyjściu z wody przechyl głowę na obie strony i osusz małżowiny miękkim ręcznikiem.
• Skorzystaj z czepka pływackiego zakrywającego uszy. Porównanie opisujemy w tekście o tym, czy lepszy jest czepek pływacki czy zatyczki do uszu.
• Wybieraj wodę, która jest czysta i kontrolowana. Baseny z prawidłowo uzdatnianą wodą są zwykle bezpieczniejsze niż jeziora i rzeki.
• Unikaj patyczków i wkładania czegokolwiek do ucha.
• Osuszaj uszy od razu po pływaniu, bo im dłużej utrzymuje się wilgoć, tym łatwiej o podrażnienie.

Tę samą zasadę stosuje się poza basenem: o tym, jak chronić uszy przed wodą pod prysznicem, i o tym, jak zapobiec dostawaniu się wody do uszu na co dzień, opisujemy w osobnych poradnikach.

Zatyczki do uszu do pływania

Zatyczki do pływania pomagają utrzymać wodę z dala od przewodu słuchowego, więc są pomocne dla osób, które często pływają. Pamiętaj jednak o dwóch zasadach: nie wkłada się ich, gdy ucho boli lub jest zainfekowane (najpierw lekarz), i nie zastępują porady medycznej. Jak je poprawnie zakładać, opisujemy w poradniku o tym, jak zakładać zatyczki do uszu do pływania.

Watersafe+ to silikonowe, wielokrotnego użytku zatyczki o właściwościach hydrofobowych, czyli odpychających wodę. Są dostępne w rozmiarach dla dorosłych i dzieci, a przy dobrym dopasowaniu pomagają utrzymać wodę poza przewodem słuchowym podczas pływania na powierzchni. Kosztują 124,00 zł. Nie są przeznaczone do nurkowania w głąb, bo pod wodą zmienia się ciśnienie i potrzebne są inne rozwiązania oraz porada specjalisty. Przegląd modeli znajdziesz w artykułach o tym, jakie są najlepsze zatyczki do uszu do pływania, oraz w przewodniku po zatyczkach do uszu do wody.

Podsumowanie

Ból ucha po basenie może mieć kilka przyczyn: od wody w przewodzie i podrażnienia skóry po zapalenie ucha zewnętrznego i zmiany ciśnienia. Nie wkładaj niczego do ucha i nie stosuj kropli bez zalecenia lekarza. Jeśli ból nie mija, narasta albo pojawia się wyciek, gorączka lub pogorszenie słuchu, zgłoś się do lekarza lub laryngologa. Przy kolejnym pływaniu, gdy ucho jest zdrowe, pomagają osuszanie uszu i dobrze dopasowane zatyczki.

Najczęściej zadawane pytania