Zatyczki czy słuchawki z ANC na motocykl? Co chroni słuch

⏱️ Szacowany czas czytania: 11 min

Kluczowe wnioski

Zatyczki czy słuchawki z aktywną redukcją hałasu (ANC) na motocykl? Do ochrony słuchu pod kaskiem lepsze są pasywne zatyczki (stopery). Słuchawki z ANC są zaprojektowane do równego, niskiego szumu, jak silnik samolotu czy pociągu, a wiatr pod kaskiem jest burzliwy i zmienny. Do tego dochodzą bateria, dopasowanie pod kaskiem i pytanie o przepisy.

Bollsen to rodzinna firma, której silikonowe zatyczki mają niezależny certyfikat SNR 24 dB. Nasze zatyczki do uszu na motocykl są pasywne, więc piszemy ten tekst uczciwie: pokazujemy, co ANC faktycznie potrafi, gdzie się kończy i kiedy słuchawki mają sens.

Jak działa ANC i dlaczego wiatr pod kaskiem to trudny przeciwnik?

Słuchawki z ANC mierzą mikrofonem dźwięk z otoczenia i odtwarzają jego odwróconą kopię, tak żeby oba przebiegi się wzajemnie osłabiły. Ta metoda działa najlepiej dla dźwięków niskich i ustabilizowanych, bo układ elektroniczny ma czas, żeby je przeanalizować. Im wyższa częstotliwość i im bardziej nieprzewidywalny dźwięk, tym trudniej go „skasować”.

Szum wiatru pod kaskiem właśnie taki jest. Według pomiarów brytyjskiego ośrodka akustycznego ISVR powyżej ok. 65 km/h szum opływu powietrza przekracza hałas samego motocykla, a jego głównym źródłem jest turbulencja na krawędzi śladu aerodynamicznego za szybą, która uderza w kask. Zależy ona od motocykla, szyby i kasku, więc zmienia się z każdą prędkością i pozycją. To opisano na stronie ISVR o poziomach hałasu pod kaskami motocyklowymi.

Warto też pamiętać o skali: w przeglądzie literatury opisanym w Hearing Review różnice między ochronnikami z aktywną redukcją i bez niej dotyczyły głównie częstotliwości poniżej 1000 Hz, a powyżej tej granicy tłumienie było podobne. Przy burzliwym wietrze sama elektronika to więc za mało, a resztę musi zrobić fizyczne uszczelnienie ucha.

ISVR opisuje też test w tunelu aerodynamicznym: kask lotniczy z nausznikami z ANC obniżał hałas przy uchu do ok. 70 dB(A) przy 80 km/h i ok. 80 dB(A) przy 115 km/h. Podobne układy w kasku motocyklowym nie osiągną takich wyników, jeśli nauszniki nie są dobrze odizolowane od skorupy i wyściółki kasku. Inną drogą do podobnie niskiego poziomu, wskazaną przez ten sam ośrodek, są dobre zatyczki.

Czy słuchawki z ANC to ochronniki słuchu?

Zwykle nie. Ochronniki słuchu są wyrobami objętymi normami europejskimi: wkładki (zatyczki) wg EN 352-2, nauszniki wg EN 352-1, a producent podaje wskaźnik SNR i parametry H, M, L. Słuchawki z ANC to elektronika użytkowa, projektowana do komfortu odsłuchu muzyki i rozmów, a nie do pracy w hałasie. Producent zazwyczaj nie podaje dla nich SNR ani wyniku badania wg EN 352, więc nie wiadomo, jaką ochronę dają w rzeczywistych warunkach.

Zatyczka Moto+ ma deklarowane SNR 24 dB wg EN 352-2 i działa pasywnie: tłumi wszystko, wysokie tony najmocniej. Takie tłumienie nie zależy od zasilania, od oprogramowania ani od tego, czy w danej chwili wiatr jest równy.

Przypomnijmy, dlaczego w ogóle warto to robić. Wiatr pod kaskiem należy do głównych źródeł hałasu u motocyklistów, a ISVR podaje, że dzienne narażenie pracujących motocyklistów bez ochrony słuchu może regularnie przekraczać 90 dB(A). Długotrwały hałas jest jedną z przyczyn utraty słuchu, której można zapobiegać, co opisuje m.in. Światowa Organizacja Zdrowia. Ile decybeli jest pod kaskiem, tłumaczymy w tekście ile decybeli pod kaskiem.

Zatyczki czy słuchawki z ANC: porównanie na motocyklu

Tabela pokazuje różnicę podejść: pasywna zatyczka robi jedną rzecz, ale robi ją niezależnie od okoliczności. Słuchawki z ANC dają więcej funkcji, ale ochrona słuchu nie jest ich deklarowanym zadaniem.

Bateria, dopasowanie i długa trasa

Bateria to praktyczny problem. Na długiej trasie słuchawki trzeba ładować, a gdy zasilanie się skończy, ANC przestaje działać, i to w najgorszym momencie, czyli wtedy, gdy hałas męczy już najbardziej. Pasywna zatyczka chroni tak samo przez cały dzień, bo nie ma co się rozładować.

Drugą sprawą jest kask. Kask integralny przylega do głowy, a wystająca obudowa słuchawki może uciskać ucho i szybko męczyć. Zatyczki Moto+ są niskoprofilowe i nie mają trzonka, dlatego leżą równo pod wyściółką. Praktyczne wskazówki znajdziesz w tekście o tym, jak nosić zatyczki pod kaskiem.

Pamiętaj też o jednym: głośna muzyka w słuchawkach, żeby „przebić” wiatr, sama jest zagrożeniem dla słuchu. Zamiast podkręcać głośność, wybierz ochronę, która zmniejsza hałas u źródła, czyli w kanale słuchowym.

Czy w słuchawkach na motocyklu można jeździć zgodnie z prawem?

W Polsce nie ma przepisu, który wprost zakazywałby jazdy w zatyczkach albo słuchawkach. Obowiązuje ogólna zasada ostrożności z art. 3 Prawa o ruchu drogowym (Dz.U. 2024 poz. 1251, tekst na stronie api.sejm.gov.pl), a art. 45 ust. 2 pkt 1 dotyczy wyłącznie telefonu wymagającego trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręku. Szczegółowo opisaliśmy to w artykule czy zatyczki na motocyklu są legalne.

Różnica jest taka: pasywna zatyczka niczego nie odtwarza, a słuchawki z muzyką czy rozmową dokładają do uszu dodatkowy dźwięk. Taka sytuacja częściej budzi wątpliwości przy ocenie, czy zachowałeś ostrożność i słyszałeś sygnały z drogi. Nie rozstrzygamy tu, jak oceni ją konkretny funkcjonariusz lub sąd. To informacja ogólna, nie porada prawna, a przepisy mogą się zmienić.

Niezależnie od prawa liczy się zdrowy rozsądek: w zatyczkach o umiarkowanym tłumieniu wiatr jest cichszy, ale klaksony i syreny pozostają słyszalne, tylko na niższym poziomie. Szerzej opisujemy to w tekście o tym, czy w zatyczkach słychać ruch drogowy i syreny.

Kiedy słuchawki z ANC mają sens, a kiedy zatyczki?

Słuchawki z ANC mają sens poza jazdą: w pociągu, w samolocie, w biurze, w drodze na parking. Jeśli chcesz słuchać muzyki w przerwie przy motocyklu, to dobre narzędzie. Na samej trasie lepiej sprawdzają się zatyczki (stopery), bo to one są projektowane do ochrony słuchu pod kaskiem.

Podobny dylemat, tyle że w nocy, opisaliśmy w tekście zatyczki czy słuchawki do spania. Dla jeźdźców, którzy korzystają z komunikatora, osobno opisujemy temat „zatyczki a intercom”, a mity o zatyczkach motocyklowych zebraliśmy w osobnym artykule.

Jeśli po jeździe masz uczucie przytkania, szumy lub pogorszenie słyszenia, nie czekaj, aż przejdzie: skonsultuj się z lekarzem lub laryngologiem. Zatyczki zmniejszają narażenie na hałas, ale nie leczą i nie zastępują badania słuchu.

W Bollsen produkujemy Moto+, niskoprofilową, wielorazową silikonową zatyczkę o wskaźniku SNR 24 dB wg EN 352-2, bez wystającego trzonka. Zatyczki Moto+ są pasywne: wiatr i hałas silnika robią się wyraźnie cichsze, a ważne dźwięki pozostają słyszalne na niższym poziomie. Cena Moto+ to 124,00 zł.

Zobacz Moto+ (SNR 24 dB) i porównaj z innymi opcjami w zestawieniu: zatyczki do uszu motocyklowe. Zastanawiasz się, jakie tłumienie wybrać? Wyjaśniamy, jakie tłumienie (SNR) wybrać.

W skrócie: ANC to dobra technologia, ale do innego zadania. Pod kaskiem, przy burzliwym wietrze, z baterią, która kiedyś się skończy, najpewniejszą ochroną słuchu pozostają dobrze dobrane zatyczki (stopery). Pasywne, certyfikowane i niezależne od zasilania.