Zatyczki do uszu do snorkelingu: kiedy mają sens, a kiedy nigdy

⏱️ Szacowany czas czytania: 10 min

Key Takeaways

Zatyczki do uszu (zwane też stoperami do wody) do snorkelingu to temat, w którym najważniejsze jest jedno rozróżnienie: pływanie z rurką na powierzchni to co innego niż zanurzanie się pod wodę. Na wakacjach w Egipcie, w Chorwacji czy gdziekolwiek nad Morzem Śródziemnym spędza się w wodzie kilka godzin dziennie przez kilka dni z rzędu, więc pytanie o ochronę uszu pojawia się naturalnie. W tym poradniku, nie zastępującym porady lekarza, wyjaśniamy, kiedy zatyczki do pływania mają sens, a kiedy nie wolno ich nosić w ogóle. Szerszy przegląd tematu znajdziesz w przewodniku: zatyczki do uszu do wody.

Co snorkeling robi z uszami?

Gdy pływasz na powierzchni z twarzą w wodzie, ciśnienie działające na ucho jest praktycznie takie samo jak na brzegu. Ryzyko uszkodzeń ciśnieniowych, o których mówi się przy nurkowaniu, pojawia się dopiero wtedy, gdy zaczynasz schodzić pod powierzchnię. Przy samym pływaniu z rurką głównym tematem jest po prostu woda w przewodzie słuchowym.

Przewód słuchowy ma własną, delikatną warstwę ochronną skóry. Długi kontakt z wodą, powtarzany dzień po dniu, sprawia, że wilgoć dłużej zalega w uchu, a skóra przewodu staje się bardziej podatna na podrażnienia. Kto spędza w wodzie dwie godziny dziennie przez cały tydzień urlopu, daje uchom mniej czasu na wyschnięcie niż ktoś, kto raz w tygodniu wchodzi na basen. Właśnie dlatego część osób woli założyć zatyczki. Więcej o tym, jak powstaje i jak wygląda ucho pływaka, znajdziesz w naszym artykule ucho pływaka: jak utrzymać wodę z dala od ucha.

Czy zatyczki do pływania sprawdzą się przy snorkelingu?

Tak, pod jednym warunkiem: pływasz na powierzchni. Dobrze dobrane zatyczki z miękkiego silikonu pomagają utrzymać wodę z dala od przewodu słuchowego przy pływaniu z rurką, gdy fale zalewają głowę, a Ty obracasz ją na boki. Nie ma jednak zatyczek, które dałyby gwarancję suchych uszu. W badaniu Mahboubi i wsp. (2013, PubMed) woda dostała się do 44% uszu mimo zatyczek nawet po zwykłym pływaniu na powierzchni (bez zanurzania głowy), a po zanurzeniu odsetek był wyższy. Najmniej wody przepuszczały miękkie zatyczki silikonowe. To uczciwy punkt odniesienia: zatyczki pomagają, ale niczego nie obiecują.

Z tego samego powodu piankowe zatyczki nie nadają się do wody: chłoną ją i nie odpychają. Przy snorkelingu wybieraj silikon i zakładaj zatyczki na wejściu do przewodu, a nie głęboko. Szczegółowy dobór opisujemy w artykule o tym, czy zatyczki do uszu do pływania są bezpieczne.

Dlaczego zatyczki do pływania nie są do zanurzania się?

Zatyczki do pływania służą do pływania na powierzchni. Nie są do zanurzania się pod wodę, do freedivingu ani do nurkowania z butlą. Powód jest prosty: zatyczka zamyka w przewodzie słuchowym pewną ilość powietrza. Gdy schodzisz pod wodę, ciśnienie zewnętrzne rośnie, a zamknięte powietrze nie może się wyrównać. Powstaje różnica ciśnień, która działa na zatyczkę i na błonę bębenkową, a to może skończyć się urazem ciśnieniowym ucha, czyli barotraumą.

Organizacja Divers Alert Network (DAN), czołowa organizacja zajmująca się bezpieczeństwem nurkowania, publikuje ostrzeżenie pod hasłem, by nie nurkować w zatyczkach do uszu. Związek zatyczek do uszu z barotraumą omawia też praca w PubMed Central (zatyczka do uszu i barotrauma). Wskazówki dla osób zanurzających się opisuje też amerykańskie towarzystwo laryngologów w materiale ENT Health o dbaniu o uszy przy nurkowaniu.

Nie podajemy tu żadnej bezpiecznej głębokości i nie ma jej dla zatyczek Bollsen. Zasada jest jakościowa: wyjmij zatyczki przed jakimkolwiek zejściem pod wodę. Jeśli lubisz zanurkować na chwilę, żeby przyjrzeć się rafie, wyjmij je i schowaj do etui przed rozpoczęciem snorkelingu albo nie zakładaj ich wcale.

Jakie zatyczki są właściwe do snorkelingu przy powierzchni?

Do pływania z rurką po powierzchni najlepiej sprawdzają się miękkie, odpychające wodę zatyczki silikonowe, które zakłada się płytko, bez wpychania w głąb przewodu. To ważne przy kilku sesjach dziennie, bo głębokie, powtarzane wpychanie zwiększa ryzyko podrażnienia. Poniższa tabela porządkuje typowe sytuacje.

Watersafe+ to hydrofobowe zatyczki z medycznego silikonu o dwóch lamelkach, z tłumieniem pasywnym (SNR 24 dB). Odpychają wodę i pomagają utrzymać ją z dala od przewodu słuchowego podczas pływania i snorkelingu przy powierzchni. Nadal słyszysz otoczenie, tylko ciszej, więc usłyszysz też przewodnika czy ratownika. Są przeznaczone wyłącznie do używania na powierzchni, nie do przebywania pod wodą. Podobnie jak inne zatyczki, nie dają gwarancji suchych uszu.

Jak zadbać o uszy podczas snorkelingu?

Zatyczki zakładaj przed założeniem maski, żeby pasek maski nie przesunął ich i nie naruszył dopasowania. Po wyjściu z wody pochyl głowę na boki, pozwól wodzie swobodnie wypłynąć i delikatnie osusz zewnętrzną część ucha czystym ręcznikiem. Nie używaj patyczków higienicznych w przewodzie, bo mogą wepchnąć wilgoć głębiej i podrażnić skórę. Źródłem ogólnych informacji o uchu pływaka jest MedlinePlus (po angielsku).

Przy przebytych zapaleniach ucha, operacjach ucha, perforacji błony bębenkowej lub drenach wentylacyjnych najpierw zapytaj laryngologa, czy i jak możesz pływać z rurką. Wielu laryngologów zaleca zatyczki przy pływaniu w morzu i jeziorze, ale zalecenia bywają różne, dlatego obowiązuje zdanie prowadzącego lekarza. Więcej o tym, jak to wygląda w praktyce, znajdziesz w artykule o zatyczkach do uszu po operacji ucha.

Snorkeling w otwartym morzu ma swoje osobne wyzwania, takie jak fale, chłód czy prądy. Opisujemy je w poradniku o zatyczkach do uszu do pływania w wodach otwartych. Szerszy kontekst, od basenu po windsurfing, daje artykuł zatyczki do uszu do sportów wodnych, a jeśli zależy Ci na tym, żeby zatyczki nie wypadały, przeczytaj o zatyczkach do uszu do pływania, które nie wypadają. Jeśli pływasz wyczynowo, przyda Ci się także tekst o zatyczkach do uszu dla pływaków wyczynowych (te artykuły pojawią się na blogu w najbliższym czasie).

Po wyjściu z wody zwróć uwagę na sygnały ostrzegawcze: ból ucha, uczucie pełności, wyciek, zawroty głowy lub nagłe pogorszenie słuchu. Po zejściu pod wodę dotyczy to także dyskomfortu ciśnieniowego. W każdym z tych przypadków skontaktuj się z lekarzem, nie czekaj, aż minie samo.