Nazwa pochodzi ze sceny. Monitor to dźwięk, który muzyk słyszy z samego siebie: przez dziesięciolecia dawały go odsłuchy podłogowe skierowane w stronę zespołu. Monitory douszne podają ten miks prosto do ucha, odcięty od sali, więc wokalistka słyszy swoją intonację, a perkusista klik. Ta sama konstrukcja trafiła potem do uważnego słuchania w domu i w drodze, gdzie liczą się szczelność i szczegółowość dźwięku.
Ta strona wyjaśnia, czym są słuchawki IEM, czym różnią się od zwykłych słuchawek dokanałowych i nausznych oraz od czego zależy, która para jest dla Ciebie. Jeśli wolisz od razu listę kontrolną zakupu, zacznij od poradnika jak wybrać słuchawki IEM.
Czym są słuchawki IEM?
IEM to skrót od angielskiego „in-ear monitor”, czyli monitor douszny. Chodzi o słuchawki, które siedzą w przewodzie słuchowym i go uszczelniają, a nie o turnieje e-sportowe o tym samym skrócie. Słuchawki IEM składają się z kilku części:
- Gumka albo obudowa z odlewu ucha: odpowiada za uszczelnienie. W modelu uniwersalnym to wymienna gumka z silikonu albo pianki, w modelu z odlewu ucha cała obudowa jest dopasowana do Twojego przewodu słuchowego.
- Dysza: krótka tulejka, która prowadzi dźwięk z przetworników do przewodu słuchowego i trzyma gumkę.
- Obudowa: mieści przetworniki. Bywa z żywicy, metalu, drewna, ceramiki albo włókna węglowego, a jej kształt decyduje o tym, jak słuchawka leży w uchu.
- Przetworniki: zamieniają sygnał elektryczny na dźwięk. Słuchawka IEM może mieć jeden przetwornik albo kilkanaście na stronę.
- Zwrotnica: w modelach wieloprzetwornikowych kieruje bas, środek i górę pasma do przetworników zbudowanych do tych zakresów.
- Kabel, złącze i wtyk: najczęściej odłączany kabel ze złączem 2-pin albo MMCX przy słuchawce i wtykiem 3,5 mm, 4,4 mm lub 2,5 mm na drugim końcu. Różnice między złączami opisuje poradnik kabel MMCX czy 2-pin.
Czym słuchawki IEM różnią się od zwykłych słuchawek dokanałowych i nausznych?
Najprościej myśleć o trzech poziomach. Słuchawki douszne leżą w małżowinie i przepuszczają dźwięki otoczenia. Słuchawki dokanałowe wchodzą do przewodu słuchowego z gumką, ale większość z nich to bezprzewodowe pchełki do telefonu. Słuchawki IEM to dokanałowe zbudowane do odsłuchu: szczelne, często z kilkoma przetwornikami i z odłączanym kablem. Uszczelnienie zmienia wszystko inne: bas nie ucieka, dźwięki z zewnątrz cichną, a dobre uszczelnienie pozwala słuchać ciszej. Wszystkie trzy rodzaje zestawia poradnik słuchawki douszne a dokanałowe.
Słuchawki nauszne obejmują ucho i podają dźwięk przez niewielką przestrzeń powietrza. Wielu osobom wydaje się to bardziej naturalne przy długich sesjach i przy miksowaniu. Słuchawki IEM są mniejsze i lżejsze, mieszczą się w kieszeni i nie wypuszczają dźwięku na zewnątrz. Scenę, studio i kanapę porównuje artykuł słuchawki IEM czy nauszne.
Jak działają słuchawki IEM?
Sygnał z telefonu, odtwarzacza albo odbiornika scenicznego trafia przez wtyk i kabel do zwrotnicy, a ta rozdziela go między przetworniki. Przetworniki wprawiają w ruch powietrze w dyszy, a uszczelniony przewód słuchowy sprawia, że dźwięk nie ucieka na zewnątrz. Przetworniki to najczęściej omawiana część słuchawek IEM i zarazem ta, którą najłatwiej przecenić. Tabela zbiera ich rodzaje, a każdy z nich opisuje poradnik przetworniki w słuchawkach IEM.
| Rodzaj przetwornika | Jak działa | W gamie Unique Melody |
|---|---|---|
| Dynamiczny | Membrana poruszana cewką w polu magnetycznym, jak w miniaturowym głośniku. Często odpowiada za bas. | Jedyny przetwornik w From The Start; 3DT ma wyłącznie przetworniki dynamiczne; większość hybryd łączy jeden lub dwa dynamiczne z innymi |
| Armaturowy (BA) | Mała zwora porusza membraną w zamkniętej obudowie. Od dawna stosowany w aparatach słuchowych; każdy można dostroić do części pasma. | Większość modeli wieloprzetwornikowych, od 2HT w górę |
| Elektrostatyczny | Cienka naładowana folia między perforowanymi płytkami, do najwyższych tonów. | Pięć modeli z rodzin MEST i Maven |
| Kostny | Przetwornik wprawia w drgania obudowę, więc część dźwięku dociera do ucha przez wibrację. Recenzenci opisują dodatkową fakturę i przestrzeń. To co innego niż otwarte słuchawki kostne do sportu. | Osiem modeli; więcej: przetwornik kostny w słuchawkach IEM |
| Planarny i MEMS | Płaska membrana napędzana na całej powierzchni albo mikroskopijny tweeter MEMS. | Żaden z 12 modeli IEM; Umbral to w tej gamie słuchawki otwarte (open-back), a nie słuchawki IEM |
Unique Melody stosuje od 1 do 13 przetworników na stronę, wszystkie modele IEM mają odłączany kabel ze złączem 2-pin 0,78 mm. Szczera odpowiedź o liczbie przetworników: ile przetworników mają słuchawki IEM.
Co pokazują pomiary, a czego nie, wyjaśnia poradnik jak czytać wykres pasma przenoszenia. Na scenie dochodzi tor sygnału od konsolety do ucha i własny miks muzyka; opisuje go artykuł o tym, jak działa odsłuch douszny na scenie. Głośność ustawiasz zawsze sam, a punkt wyjścia znajdziesz w artykule bezpieczna głośność słuchawek (zasada 60/60).
Kto używa słuchawek IEM: scena czy słuchanie?
Słuchawki IEM noszą dwie grupy i często szukają ich innymi słowami.
Scena: odsłuch douszny
Muzycy, wokaliści, perkusiści i DJ-e słyszą własny miks na stałym poziomie na każdej scenie. Zacznij od artykułu odsłuch douszny dla muzyków, a potem przejdź do swojej roli: odsłuch douszny dla wokalisty, słuchawki dla perkusisty, odsłuch douszny dla gitarzysty i basisty oraz słuchawki dla DJ-a: douszne czy nauszne. Połączenie słuchawek z nadajnikiem omawia odsłuch douszny bezprzewodowy czy przewodowy.
Słuchanie: słuchawki IEM
Audiofile i wszyscy, którzy słuchają uważnie, wybierają IEM dla szczegółów, szczelnego brzmienia i rozmiaru, który mieści się w kieszeni. Telefon, dojazdy i praca przy biurku to temat poradnika słuchawki IEM na co dzień.
Dopasowanie: model uniwersalny czy z odlewu ucha?
Uniwersalne słuchawki IEM mają standardową obudowę i pasują do większości uszu dzięki wymiennym gumkom, więc uszczelnienie zależy od rozmiaru i materiału gumki. Wybór ułatwi poradnik jak dobrać gumki do słuchawek IEM, a artykuł jak zakładać słuchawki IEM pokazuje zakładanie i prowadzenie kabla za uchem, które rozwiązują większość kłopotów z dopasowaniem. Jeśli mimo to się pojawią, sprawdź, co zrobić, gdy słuchawki wypadają z uszu. O higienę dysz, gumek i obudów zadbasz według poradnika jak czyścić słuchawki IEM.
Słuchawki IEM z odlewu ucha mają obudowy wykonane na podstawie odlewu (wycisku) ucha albo skanu 3D Twoich uszu. Unique Melody przewiduje taką wersję w sześciu modelach: MEXT, MEST MKII, MEST Jet Black, MEST Fortune, The Multiverse Mentor i Mason FS; zamówisz ją na bollsen.pl. Ogólne różnice między obiema drogami opisuje artykuł słuchawki IEM uniwersalne czy z odlewu ucha, a sam proces wyjaśnia tekst o tym, jak wygląda odlew ucha do słuchawek IEM.
Źródło, wtyk i kabel: co musisz wiedzieć?
Słuchawki IEM podłączasz do telefonu, laptopa, odtwarzacza albo odbiornika scenicznego. Większość z nich łatwo wysterować, więc pytania są praktyczne: czy Twój telefon ma gniazdo słuchawkowe i jaki wtyk jest na kablu? Kable IEM kończą się wtykiem 3,5 mm albo zbalansowanym wtykiem 4,4 mm lub 2,5 mm. Pięć modeli Unique Melody ma wyłącznie kabel 4,4 mm, więc do telefonu potrzebujesz małego przetwornika DAC na kablu (dongla) z gniazdem 4,4 mm.
Kiedy taki przetwornik jest potrzebny, wyjaśnia poradnik DAC do słuchawek IEM. Liczby ze specyfikacji, czyli omy i decybele, tłumaczy artykuł impedancja i czułość słuchawek IEM.
Czy monitory douszne chronią słuch?
Nie. Monitory douszne to nie ochronniki słuchu. Dobre uszczelnienie pozwala słuchać ciszej, ale głośność ustawiasz sam, więc trzymaj ją na umiarkowanym poziomie. Do głośnej sali weź zatyczki Music SoundPRO na próby i koncerty (SNR 24 dB). Szczerą odpowiedź na pytanie, czy monitory douszne chronią słuch, daje osobny artykuł, a o ochronie słuchu w hałasie przeczytasz na stronie zatyczki do uszu dla muzyków.
Jak wybrać słuchawki IEM w pięciu krokach?
Najpierw ustal, gdzie będziesz słuchać, a potem przejdź pięć kroków po kolei: dopasowanie, przetworniki, wtyk, źródło i na końcu model. Dopasowanie znaczy więcej niż liczba przetworników, a para, która dobrze uszczelnia przy wygodnej głośności, wygrywa z droższą parą, która nie uszczelnia.
| Krok | Pytanie | Na co patrzysz |
|---|---|---|
| 1. Dopasowanie | Czy słuchawka dobrze uszczelnia i wygodnie leży? | Kształt obudowy, rozmiar i materiał gumki; wersja z odlewu ucha w sześciu modelach Unique Melody (do zamówienia na bollsen.pl) |
| 2. Przetworniki | Jakie brzmienie i jaka konstrukcja? | Rodzaj przetworników i strojenie, a nie sama ich liczba |
| 3. Wtyk | Jaki wtyk jest na kablu? | 3,5 mm, 4,4 mm albo 2,5 mm; porównanie: wtyk 4,4 mm czy 3,5 mm |
| 4. Źródło | Do czego podłączysz słuchawki? | Telefon z gniazdem lub bez niego, laptop, odtwarzacz, odbiornik sceniczny |
| 5. Model | Który model na początek? | Wybór pierwszej pary: pierwsze słuchawki IEM: od czego zacząć |
Pięć kroków wyboru słuchawek IEM, od najważniejszego.
Jakie słuchawki IEM Unique Melody są w gamie BOLLSEN?
BOLLSEN jest oficjalnym partnerem Unique Melody w Wielkiej Brytanii i Unii Europejskiej. Gama obejmuje 12 modeli słuchawek IEM, wszystkie z odłączanym kablem 2-pin 0,78 mm. Z grubsza dzielą się na trzy klasy, opisane według wyposażenia:
- Na początek: From The Start z jednym przetwornikiem dynamicznym i wtykiem 4,4 mm, 2HT jako hybryda przetwornika dynamicznego i armaturowego oraz 3DT z trzema przetwornikami dynamicznymi. 2HT i 3DT mają wtyk 3,5 mm.
- Klasa średnia: Stardust z sześcioma przetwornikami w obudowie z tytanu drukowanej w 3D i MEXT z sześcioma przetwornikami, w tym kostnym. W obu modelach kabel może mieć wtyk 3,5 mm, 4,4 mm albo 2,5 mm.
- Najwyższa klasa: MEST MKII z ośmioma przetwornikami, w tym elektrostatycznymi i kostnym, MEST MKIII CF Blue, MEST Jet Black z obudową z ceramiki cyrkonowej, MEST Fortune w kolorze fioletowym albo czerwonym, Maven III Moonshard oraz The Multiverse Mentor i Mason FS z 13 przetwornikami na stronę.
Porównanie wszystkich modeli znajdziesz w poradniku o tym, który model Unique Melody wybrać.
Umbral w gamie Unique Melody to słuchawki otwarte (open-back), a nie słuchawki IEM.
