Zakaz fajerwerków a pies: co zmienia prawo i co zależy od ciebie

⏱️ Szacowany czas czytania: 10 min

Key Takeaways

Zakaz fajerwerków a pies: co właściwie zmienia prawo dla właściciela, który boi się sylwestra? W Polsce sprzedaż i używanie fajerwerków regulują ustawa o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego oraz przepisy porządkowe, a część gmin dokłada własne ograniczenia. Dla psa najważniejsze jest jednak coś innego: dopóki ktoś odpala petardy, wieczór wymaga planu, który zależy od ciebie.

W BOLLSEN zajmujemy się ochroną słuchu od 2016 roku, więc ten artykuł opisuje ramy prawne tylko tyle, ile wynika ze źródeł, bez porad prawnych. Reszta to praktyka: co możesz zrobić, żeby pies przeszedł głośne dni spokojniej. W badaniu Riemer (PLoS ONE, 2019) obejmującym 1225 psów aż 52% było przynajmniej częściowo dotkniętych lękiem przed fajerwerkami, więc temat dotyczy bardzo wielu domów.

Jak w Polsce regulowane są fajerwerki?

Wyroby pirotechniczne dzieli się na klasy według poziomu zagrożenia i hałasu. Według opracowania portalu prawo.pl klasa F1 to wyroby o bardzo niskim ryzyku, klasa F2 to wyroby o niskim ryzyku i niskim poziomie hałasu, klasa F3 to wyroby o średnim ryzyku, a klasa F4 jest przeznaczona dla osób z odpowiednimi uprawnieniami. Zwykłe fajerwerki sylwestrowe to najczęściej klasy F2 i F3.

Jak opisuje serwis Infor.pl, wyroby klasy F2 przeznaczone są dla osób od 16 lat, a klasy F3 dla osób od 18 lat. To samo opracowanie przypomina, że w grę wchodzą też przepisy Kodeksu wykroczeń, między innymi o zakłócaniu spokoju, oraz że rada gminy może wprowadzać na swoim terenie dodatkowe ograniczenia.

Warto też pamiętać, czego te przepisy nie rozstrzygają. Klasyfikacja mówi o poziomie zagrożenia i hałasu dla ludzi, a nie o tym, jak huk odbiera pies, którego słuch jest znacznie czulszy niż nasz. Opis zasad nie daje więc gwarancji ciszy w twojej okolicy, a pytania o konkretną sytuację prawną, na przykład o zgłoszenie uciążliwego hałasu, kieruj do urzędu gminy lub straży miejskiej.

Czy lokalne ograniczenia fajerwerków coś zmieniają dla psa?

W części miast i gmin mówi się o ograniczaniu fajerwerków, a w debacie publicznej od lat wracają dwa argumenty: bezpieczeństwo ludzi i dobrostan zwierząt, domowych i dzikich. Zakres lokalnych zasad bywa bardzo różny, dlatego jedyne uczciwe zalecenie brzmi: sprawdź stronę urzędu swojej gminy lub miasta i nie zakładaj, że u ciebie wszystko wygląda tak samo jak gdzie indziej.

Dla właściciela psa wniosek jest praktyczny. Nawet jeśli w twojej okolicy obowiązują ograniczenia, nie masz wpływu na to, czy sąsiad za płotem odpali petardę, a huki słychać z odległości wielu ulic. Plan na głośne dni jest więc potrzebny w każdym scenariuszu, a przepisy są tylko tłem.

Co dzieje się z psami w noc sylwestrową?

Przestraszone psy uciekają. Miejskie schronisko we Wrocławiu informowało w styczniu 2014 roku, że do 7 stycznia trafiło do niego około 50 wystraszonych psów, w większości zbiegłych przed fajerwerkami i petardami. To jeden miejski przykład sprzed lat, ale pokazuje mechanizm, który wraca co roku.

Przegląd badań o lęku przed hałasem u psów, opublikowany w PMC (2023), opisuje stopniowe oswajanie z dźwiękiem jako podstawę postępowania, a leki jako uzupełnienie decydowane przez lekarza weterynarii. Dlatego plan zaczyna się wcześnie, na długo przed pierwszym hukiem.

Czy huki zaczynają się dopiero 31 grudnia?

Właściciele psów często zauważają, że pierwsze petardy słychać już kilka dni wcześniej, a pojedyncze wybuchy zdarzają się jeszcze po Nowym Roku. Dla psa, który nie wie, co to za dźwięk i kiedy się skończy, to kilka głośnych wieczorów, a nie jedna noc. Dlatego plan warto liczyć od początku grudnia i zakładać, że nauszniki oraz kryjówka przydadzą się wcześniej, niż wskazuje kalendarz.

Pomaga też rozmowa z sąsiadami. Uprzedzenie ich, że masz w domu psa, który źle znosi hałas, nie wpływa na prawo, ale czasem pozwala uniknąć petardy tuż pod oknem. Jeśli mieszkasz w bloku, poproś o informację, kiedy planowane są głośniejsze wydarzenia na osiedlu, i zaplanuj wtedy spacer oraz kryjówkę.

Co zależy od właściciela psa niezależnie od prawa?

Są rzeczy, które kontrolujesz sam. Po pierwsze kryjówka: legowisko lub transporter w najcichszym pokoju, z zasłoniętymi oknami i włączonym radiem lub telewizorem, które maskują część dźwięków. Po drugie rutyna: długi spacer za dnia, ostatnie wyjście na smyczy przed zmrokiem i spokojny posiłek. Po trzecie zabezpieczenie przed ucieczką: szelki, z których pies się nie wysunie, adresatka z numerem telefonu i aktualne dane przy czipie. Pełny zestaw sposobów na samą noc znajdziesz w poradniku jak uspokoić psa w sylwestra, a kalendarz przygotowań w artykule jak przygotować psa do sylwestra.

Czwarta warstwa to fizyczne ograniczenie hałasu. Nauszniki Dog+ ograniczają dźwięk docierający do ucha do 27 dB (SNR 27 dB, H 29, M 26, L 19). Trzeba przy tym uczciwie dodać, że tłumienie zależy od częstotliwości: przy 63 Hz wynosi 13,6 dB, więc niski łomot fajerwerków jest złagodzony, a nie usunięty. Dlatego nauszniki są elementem planu, a nie jedynym rozwiązaniem. Czy sam huk może zaszkodzić słuchowi, wyjaśniamy w osobnym artykule czy fajerwerki uszkadzają słuch psa.

Nauszniki dla psa Dog+ (do 27 dB) mają rozmiary XS do L: XS dla obwodu głowy 17,7 do 25,4 cm, S 25,4 do 35,6 cm, M 35,6 do 48 cm i L 48 do 58,4 cm. Zmierz obwód głowy elastyczną miarką i porównaj z tabelą. Jeśli rozmiar okaże się zły, możesz skorzystać z 40-dniowej gwarancji zwrotu. Jak dobrać model i miarę, opisujemy w poradnikach jakie nauszniki dla psa wybrać oraz jaki rozmiar nauszników dla psa.

Jak oswoić psa z nausznikami, zanim zaczną się huki?

Nauszniki trzeba oswajać wcześniej, krok po kroku, w spokojne dni. Pies wącha je, dotyka nosem, pozwala przyłożyć na kilka sekund, a potem nosi zapięte przez kilka minut, zawsze z nagrodą. Pies w nausznikach jest zawsze pod opieką, nigdy nie zostaje w nich sam, a co 1 do 2 godzin zdejmujesz je i sprawdzasz, czy nie uciskają uszu i czy pies swobodnie oddycha. Tę metodę opisuje artykuł jak przyzwyczaić psa do nauszników, a o roli nauszników w samą noc przeczytasz w tekście nauszniki dla psa na sylwestra.

Kiedy poprosić o pomoc lekarza weterynarii lub behawiorystę?

Porozmawiaj z lekarzem weterynarii, jeśli pies nie je, rani się przy próbie ucieczki, drży przez wiele godzin po huku albo z sezonu na sezon reaguje mocniej. Leki uspokajające dobiera wyłącznie lekarz i nigdy nie podajesz niczego na własną rękę. Przy utrwalonym lęku pomoże też behawiorysta zwierzęcy, który ułoży plan dla twojego psa.

Podsumowanie: czy zakaz fajerwerków załatwia sprawę?

Przepisy o fajerwerkach i lokalne ograniczenia mogą z czasem zmieniać okolicę, ale nie zastąpią planu na głośne dni. Sprawdź zasady w swojej gminie, przygotuj kryjówkę i rutynę, zabezpiecz psa przed ucieczką i oswój nauszniki z wyprzedzeniem. W razie wątpliwości co do zdrowia lub zachowania psa skonsultuj się z lekarzem weterynarii.