Rasy psów, które boją się hałasu: co pokazały badania z Norwegii i Finlandii

⏱️ Szacowany czas czytania: 13 min

Key Takeaways

Rasy psów, które boją się hałasu, da się wskazać tylko ostrożnie, ale badania ankietowe obejmujące łącznie ponad 18 000 psów z Norwegii i Finlandii pokazują wyraźne różnice między rasami. Jedne psy dygoczą przy fajerwerkach, burzy czy hałasie z ulicy, a inne w tym samym domu śpią spokojnie. Ten tekst zbiera, co badania faktycznie mówią o rasie, a czego nie mówią.

Rasa jest tylko jednym z czynników, a lęk przed hałasem zwykle nie dotyczy jednego dźwięku. W BOLLSEN zajmujemy się ochroną słuchu od 2016 roku, a nauszniki dla psa Dog+ są jedną z warstw pomocy w głośne dni, dlatego badania i produkt trzymamy w tym tekście osobno. Jeśli chcesz zrozumieć samo zjawisko, zacznij od naszego opisu fobii dźwiękowej u psa.

Które rasy psów najczęściej boją się hałasu?

W badaniu opublikowanym w Applied Animal Behaviour Science Storengen i Lingaas (2015) zebrali odpowiedzi opiekunów 5257 psów z 17 ras w Norwegii. Właściciele oceniali na pięciostopniowej skali lęk psa przed głośnymi dźwiękami i strzałami, fajerwerkami, burzą i ruchem ulicznym. Najczęściej (u około 21% psów) opisywano silny lub bardzo silny lęk przed fajerwerkami, a ruch uliczny budził go najrzadziej.

Różnice między rasami były istotne statystycznie. Według streszczenia Amerykańskiego Towarzystwa Behawiorystów Weterynaryjnych (AVSAB) fajerwerków bało się 32% buhundów norweskich i 8% psów chinese crested, a przy burzy i głośnych dźwiękach wyraźnie wyższe wskaźniki miało lagotto romagnolo, niższe zaś dog niemiecki i bokser. Psy, które bały się jednego rodzaju hałasu, częściej bały się też innych, a najsilniejszy związek dotyczył fajerwerków i strzałów.

Dostęp do pełnego tekstu tej publikacji jest płatny, dlatego opieramy się na streszczeniu AVSAB i podajemy tylko te wyniki, które w nim się znalazły. Opiekunowie psów z silnym lękiem przed hałasem częściej opisywali też zachowania związane z lękiem separacyjnym.

Co pokazały fińskie badania o fajerwerkach i burzy?

Fińska ankieta objęła 13 715 psów z 264 ras. W pracy Salonen i współpracownicy (2020) w Scientific Reports wrażliwość na hałas była najczęstszą z siedmiu badanych cech lękowych: 32% psów bardzo bało się przynajmniej jednego dźwięku, a 26% fajerwerków. Najczęściej dotyczyło to lagotto romagnolo, soft coated wheaten terriera i psów mieszanych.

Autorzy zaznaczają, że wcześniejsze badania także umieszczały te rasy wysoko. Wśród psów mieszanych wiele mogło pochodzić ze schronisk, więc ich wynik odzwierciedla też przeszłość zwierząt, a nie samo „bycie mieszańcem”. W tym samym badaniu 53% psów, które bały się jednego hałasu, bało się kilku różnych.

Druga analiza tych samych danych skupiła się na lękach niespołecznych. Hakanen i współpracownicy (2020) wzięli pod uwagę 9613 psów w przypadku fajerwerków i 9513 w przypadku burzy. Przy fajerwerkach najczęściej bały się cairn terrier, psy mieszane i welsh corgi pembroke, a przy burzy lagotto romagnolo, cairn terrier i collie szorstkowłosy.

Wzór nie jest jednak prosty: ten sam welsh corgi pembroke miał jedno z najwyższych prawdopodobieństw lęku przed fajerwerkami i burzą, a jedno z najniższych lęku przed śliskimi powierzchniami i wysokością. Odpowiedź na pytanie, dlaczego psy boją się burzy, sięga więc dalej niż rasa.

Które rasy psów rzadziej boją się hałasu?

W analizie Hakanena najmniej bały się fajerwerków labrador retriever, owczarek niemiecki i pudel miniaturowy, a przy burzy pudel miniaturowy, chinese crested i labrador retriever. W badaniu Salonena rzadziej wrażliwe na hałas były sznaucery miniaturowe i staffordshire bull terriery.

Niski wynik rasy oznacza średnią w grupie, a nie gwarancję. Także wśród labradorów i bokserów zdarzają się psy, które bardzo przeżywają sylwestra, więc nie traktuj rasy jako powodu do rezygnacji z przygotowań. Tak samo żadna rasa nie jest z założenia „problemowa”.

Jak wyglądają wyniki badań obok siebie?

Te badania opierają się na ankietach wypełnianych przez opiekunów, często z klubów rasowych lub ochotników. Rasa, której nie ma w tabeli, po prostu nie została zbadana, więc jej nieobecność nie oznacza, że pies lepiej znosi hałas.

Czy lęk psa przed hałasem jest dziedziczny?

Autorzy badania fińskiego uznali duże różnice między rasami za wskazówkę silnego udziału genów i przypominają, że wcześniejsze prace wykazywały niską lub umiarkowaną odziedziczalność cech behawioralnych. Podobnie Merck Veterinary Manual wśród przyczyn fobii dźwiękowych wymienia czynniki genetyczne, ale także zbyt małą socjalizację w wieku od 3 do 12 tygodni i trudne doświadczenia.

To oznacza, że rasa podpowiada, na co zwrócić uwagę, ale nie przesądza o losie psa. Szczeniak z rodowodem rasy uznawanej za wrażliwą może wyrosnąć na spokojnego dorosłego, a pies z rasy „odpornej” może zacząć bać się hałasu po jednym złym doświadczeniu.

Co poza rasą zmienia ryzyko lęku przed hałasem?

W analizie Hakanena prawdopodobieństwo lęku przed fajerwerkami było wyższe u psów z mniejszą socjalizacją w szczenięctwie. Wyższe szanse (iloraz szans 1,44) miał też pies będący jedynym psem w domu, a pies pierwszy w życiu opiekuna 1,53. Psy, które rzadko lub nigdy nie uczestniczyły w zajęciach i treningu, miały szanse 1,41 razy wyższe niż te ćwiczące co tydzień. Wszystko to są zależności statystyczne, a nie dowód, że jedno powoduje drugie.

Płeć nie miała znaczenia dla lęku przed fajerwerkami, a prawdopodobieństwo lęku rosło z wiekiem do około 10. roku życia i potem malało. Dla opiekunów młodego psa najważniejszy wniosek jest praktyczny: wczesne, spokojne oswajanie z dźwiękami się opłaca. O pierwszym sezonie piszemy w tekście pierwszy sylwester szczeniaka.

Czego badania o rasach nie mówią?

Badania pokazują populacje, a nie pojedyncze psy, i opierają się na ocenie opiekunów. W tych trzech pracach nie znaleźliśmy wyników dla spanieli ani dla większości ras towarzyszących, dlatego nie wnioskujemy tu nic o tym, jak reaguje na hałas cocker czy kawaler. Ten temat rozwijamy osobno, między innymi w tekście o nausznikach dla spaniela.

Hakanen zauważył też tendencję do częstszego niespołecznego lęku u małych ras, ale dla samego lęku przed fajerwerkami wielkość psa nie miała znaczenia. Dobór sprzętu dla małego psa wygląda więc inaczej niż prognoza lęku, o czym piszemy w tekście o nausznikach dla małego psa. Podobnie hałas z remontu czy z odkurzacza opisujemy osobno, w tekstach „pies a remont i hałas budowy” oraz „pies boi się odkurzacza”. Hałas w podróży opisujemy w tekście nauszniki dla psa do samolotu.

Co zrobić, jeśli twój pies należy do rasy wrażliwej na hałas?

Opiekun psa z grupy ryzyka może zaplanować sezon z wyprzedzeniem: kryjówka, stała rutyna i stopniowe oswajanie z nagraniami opisane w tekście odwrażliwianie psa na hałas. Gdy pies bardzo cierpi, rani się, próbując uciec, albo pojawia się nowy lęk u dorosłego psa, umów wizytę u lekarza weterynarii, a przy utrwalonym lęku poproś o pomoc behawiorystę. Leki i suplementy zawsze ustala weterynarz.

Nauszniki to jedna z warstw takiego planu, a nie leczenie lęku. Nasze nauszniki dla psa Dog+ (SNR 27 dB, XS do L, 389 zł) ograniczają hałas docierający do uszu, ale tłumienie zależy od częstotliwości: niskie dźwięki są ograniczane najmniej (13,6 dB przy 63 Hz), więc niski huk i dudnienie grzmotu przechodzą najbardziej. Szczegóły opisujemy w tekście co oznacza 27 dB w nausznikach dla psa.

Nauszniki wprowadzaj stopniowo, w krótkich i miłych sesjach w spokojne dni, i pozwalaj psu nosić je tylko pod nadzorem. Sprawdzaj dopasowanie: nie mogą uciskać uszu ani utrudniać oddychania. Rozmiar dobiera się według obwodu głowy (od XS 17,7 cm do L 58,4 cm), a nie samej rasy, co opisuje poradnik o rozmiarach nauszników dla psa.

Wyniki badań o rasach dają punkt wyjścia, a nie wyrok. Wiek, socjalizacja i codzienne życie zmieniają szanse każdego psa, więc plan ustalony z lekarzem weterynarii i przećwiczony długo przed pierwszą petardą jest rozsądnym punktem wyjścia dla każdego psa wrażliwego na hałas, rasowego i mieszanego. Całość tematu zbiera nasza seria o nausznikach dla psa.