Ile decybeli ma petarda? Jak chronić słuch w Sylwestra

⏱️ Szacowany czas czytania: 10 min

Krótka odpowiedźPetardy i fajerwerki klas F2 i F3 miały w teście od 77 do ok. 122 dB w odległości pomiarowej 8–15 m. Każde podwojenie odległości zabiera ok. 6 dB. Dorośli łączą dystans z zatyczkami, a jeśli dzwonienie po hałasie trwa dłużej niż 48 godzin, zgłaszają się przez lekarza rodzinnego do laryngologa.
Kobieta i mężczyzna w zimowych kurtkach patrzą w górę na kolorowy pokaz fajerwerków nocą
Na tej stronie: Przegląd
    Podsumuj przez AI

    Kluczowe wnioski

    Wyroby z klas F2 i F3, przebadane w teście 72 fajerwerków, miały od 77 do ok. 122 dB w odległości pomiarowej 8 m (F2) lub 15 m (F3). Rakiety F3 zmierzono na 107–115 dB z 15 m. Pokazy profesjonalne podaje się na 140–160 dBA, bez odległości.

    Tak. Huk to hałas impulsowy, a według amerykańskiego instytutu NIDCD pojedynczy bardzo głośny dźwięk może spowodować natychmiastowe i trwałe uszkodzenie słuchu. Wartość 85 dBA uznaje się za granicę, od której długa lub powtarzana ekspozycja szkodzi.

    Norma EN 15947 zakłada dla widzów co najmniej 15 m od wyrobów F2 i 25 m od F3. Przy każdym podwojeniu odległości poziom spada o ok. 6 dB, więc przejście z 15 m na 30 m obniża 120 dB do ok. 114 dB. Dalej nie znaczy jeszcze cicho.

    Odległość i zatyczki to sensowne połączenie. Zatyczka o SNR 24 dB obniża poziom dźwięku docierającego do ucha o wartość tłumienia, ale SNR to średnia laboratoryjna dla hałasu ciągłego, a impulsów nie ocenia. Osoba odpalająca petardy stoi najbliżej i potrzebuje mocniejszej ochrony.

    Wyroby F1–F3 wolno sprzedawać wyłącznie osobom pełnoletnim, po okazaniu dokumentu tożsamości. Wojewoda lub rada gminy mogą czasowo ograniczyć używanie petard i fajerwerków, więc przed Sylwestrem sprawdź lokalne zasady.

    Dzwonienie lub przytłumiony słuch po hukach zwykle ustępuje w ciągu 16–48 godzin. Jeśli trwa dłużej niż 48 godzin albo wraca, umów wizytę u lekarza rodzinnego, który wystawi skierowanie do laryngologa. Nagła utrata słuchu lub zawroty głowy wymagają pilnej pomocy.

    Ile decybeli ma petarda? Zależy od wyrobu i odległości, ale nawet rakiety klasy F3 miały w teście 107–115 dB z 15 m, a profesjonalne pokazy podaje się na 140–160 dBA. To znacznie powyżej granicy 85 dBA, od której długa lub powtarzana ekspozycja na hałas szkodzi słuchowi.

    W BOLLSEN robimy wielorazowe zatyczki do uszu, którym zaufało ponad 1 000 000 osób. Są przebadane w niemieckim laboratorium i niezależnie certyfikowane na 24 dB (PZT GmbH, EN 352-2). Ten poradnik jest dla dorosłych i osób stojących obok: poziomy decybeli w zależności od wyrobu, rola odległości, przepisy, które da się sprawdzić, i to, kiedy po hałasie warto zgłosić się do lekarza.

    Zatyczki do uszu nie leczą szumów usznych i nie służą do diagnozowania zaburzeń słuchu. Ograniczają ekspozycję na hałas. Szerzej piszemy o tym w tekście zatyczki do uszu a szumy uszne.

    Ile decybeli mają petardy i fajerwerki w zależności od odległości?

    Najlepiej udokumentowane liczby z podaną odległością pochodzą z pomiarów 72 wyrobów F2 i F3 od 14 producentów i importerów, opisanych w raporcie OPSS i HSE ze stycznia 2023 r. Testy wykonano w Wielkiej Brytanii według europejskiej normy EN 15947, a polskie przepisy stosują ten sam podział na klasy F1–F3. Samych petard hukowych w teście nie było, więc poniżej są fajerwerki sprzedawane w tych klasach, a nie osobna lista petard.

    Wyrób (klasa)Odległość pomiaruZmierzony poziom (dB, AI max)
    Rakiety (F3)15 m107–115 dB
    Baterie wyrzutni (F3)15 mwszystkie powyżej 110 dB, dwa wyroby ok. 120–122 dB
    Baterie wyrzutni (F2)8 m91–122 dB
    Świece rzymskie (F2)8 m78–112 dB
    Świece rzymskie (F3)15 m100–105 dB
    Fontanny (F2 i F3)8 m (F2), 15 m (F3)77–104 dB, jedna fontanna 110 dB przy sąsiedztwie budynku

    Norma EN 15947 wyznacza dla wyrobów F2 i F3 limit 120 dB (AI max) w odległości pomiarowej. W teście przekroczyły go 4 z 72 wyrobów, wszystkie to baterie wyrzutni. Zmierzone poziomy zależą też od wiatru, ukształtowania terenu i odbić od budynków.

    Dla pokazów profesjonalnych amerykański instytut NIDCD podaje 140–160 dBA, ale nie podaje odległości, więc to liczba orientacyjna, nie punkt na wykresie. Popularne w internecie „160 dB dla petardy” pomijamy, bo nie znaleźliśmy do niego pomiaru z odległością.

    W użyciu
    Music SoundPRO
    Watersafe+
    Life+
    Life+
    Music SoundPRO
    Watersafe+
    Life+

    Dlaczego huk petardy jest groźniejszy niż równy hałas?

    Petarda daje hałas impulsowy: gwałtowny szczyt trwający ułamek sekundy, zanim ucho zdąży uruchomić własną reakcję ochronną. NIDCD zaznacza, że taki jednorazowy, bardzo głośny dźwięk może spowodować natychmiastowe i trwałe uszkodzenie słuchu.

    Dla porównania przy hałasie ciągłym ostrzeżenie zaczyna się od 85 dBA: według NIDCD długa lub powtarzana ekspozycja na dźwięki od tego poziomu może uszkodzić słuch. Huk mierzony nawet z 8–15 m jest wyraźnie powyżej tej granicy, choć trwa krótko. Pełną drabinkę dźwięków, od rozmowy po koncert, opisujemy w osobnym tekście o tym, ile decybeli jest szkodliwe dla słuchu.

    O ile ciszej jest, gdy odejdziesz dalej od petard?

    Na otwartej przestrzeni poziom dźwięku z pojedynczego źródła spada o ok. 6 dB przy każdym podwojeniu odległości. Odległość jest więc najtańszą ochroną i działa na każdy huk naraz.

    Weźmy wyrób, który w odległości 15 m ma dokładnie 120 dB. To przykład obliczeniowy, nie pomiar: z 30 m wyniesie ok. 114 dB, z 60 m ok. 108 dB, ze 120 m ok. 102 dB. Z bliska rośnie szybko: ok. 126 dB z 7,5 m.

    Wykres słupkowy: wyrób o poziomie 120 dB w odległości 15 m ma ok. 126 dB z 7,5 m, 120 dB z 15 m, 114 dB z 30 m, 108 dB z 60 m i 102 dB ze 120 m, czyli spadek o ok. 6 dB przy każdym podwojeniu odległości

    Norma EN 15947 zakłada dla widzów odległość co najmniej 15 m od wyrobów F2 i 25 m od wyrobów F3. Na etykiecie wyrobu producent podaje własny dystans bezpieczeństwa, więc traktuj ten dystans jako minimum, a nie cel. Przy bateriach i rakietach odejdź dalej.

    Co mówią przepisy o sprzedaży i używaniu petard w Polsce?

    Według odpowiedzi MSWiA dla Rzecznika Praw Obywatelskich wyroby pirotechniczne klas F1, F2 i F3 mogą być sprzedawane wyłącznie osobom pełnoletnim, po okazaniu dokumentu tożsamości (art. 65 ust. 2 ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi). Klasa F3 to wyroby przeznaczone na duże, otwarte przestrzenie.

    To samo pismo wskazuje, że używanie petard i fajerwerków mogą czasowo ograniczyć wojewodowie i rady gmin. Takie ograniczenia różnią się w zależności od miejsca i roku, dlatego przed Sylwestrem sprawdź komunikaty swojej gminy i województwa. Nie opisujemy tu konkretnych zakazów na ten rok, bo zmieniają się szybciej, niż odświeżamy ten tekst.

    Jak dorośli mogą chronić słuch w Sylwestra?

    Dla widza najlepiej działa odległość plus zatyczki do uszu. Nasze zatyczki do uszu Life+ (SNR 24 dB) są pasywne i obniżają poziom dźwięku docierającego do ucha o wartość tłumienia. Ich tłumienie rośnie z częstotliwością, od ok. 22 dB w niskich tonach do ok. 35 dB przy 8 kHz, więc najmocniej ścisza ostry trzask huku. Ludzi wokół nadal słychać, tylko ciszej.

    Life+ jest wykonany z hipoalergicznego silikonu, wytrzymuje do 100 użyć i mieści się w aluminiowym etui na kluczyki. Kosztuje 139 zł, czyli ok. 1,39 zł za użycie, a masz 40 dni na test. Zatyczki nie są wyrobem medycznym.

    SNR to średnia laboratoryjna dla hałasu ciągłego, więc rzeczywiste dopasowanie ją obniża, a szczytów impulsowych wskaźnik nie ocenia. Liczy się szczelne osadzenie. Osoba odpalająca petardy stoi najbliżej i jest w innej sytuacji niż widz: dla niej sensowne są nauszniki noszone razem z zatyczkami. Ile ochrony potrzeba przy danym poziomie, wyjaśnia tekst ile dB ochrony słuchu potrzebujesz.

    Dla najmłodszych potrzebny jest osobny plan, opisany w tekście ochrona słuchu dziecka w Sylwestra. A jeśli w domu zostaje pies, zajrzyj do poradnika jak uspokoić psa w Sylwestra.

    Kiedy po hałasie petard iść do laryngologa?

    Dzwonienie w uszach lub przytłumiony słuch po hukach to sygnał, że ucho dostało więcej hałasu, niż zniosło. Według NIDCD tymczasowa utrata słuchu po głośnym dźwięku mija zwykle po 16–48 godzinach. NIDCD zaznacza też, że część uszkodzeń może zostać na stałe.

    Jeśli objawy trwają dłużej niż 48 godzin, wracają albo przeszkadzają w śnie i koncentracji, zacznij od lekarza rodzinnego (POZ), który może wystawić skierowanie do laryngologa. Nagła utrata słuchu, zawroty głowy albo dzwonienie po urazie głowy wymagają pilnej konsultacji, a nie czekania. Co dzieje się w uchu po takim hałasie, opisujemy w osobnym tekście o tym, czym jest uraz akustyczny.

    Podsumowując: huk mierzony z 8–15 m jest o ponad 20 dB głośniejszy niż granica 85 dBA, każde podwojenie odległości zabiera ok. 6 dB, a najgłośniej jest osobie, która trzyma lont. Odejdź dalej, miej zatyczki w kieszeni i daj odpocząć uszom po północy.