Dlaczego ludzie chrapią? Przyczyny chrapania i kiedy iść do lekarza

Chrapie co czwarta dorosła osoba, a mimo to wiele osób nie wie dokładnie, skąd bierze się ten dźwięk. W tym tekście wyjaśniamy to po ludzku: co dzieje się w gardle, co sprzyja chrapaniu, kiedy warto zapytać lekarza i co może zrobić osoba, która po prostu chce się wyspać obok chrapiącego.

Co dzieje się w gardle, gdy chrapiemy?

Według Sleep Foundation (po angielsku) chrapanie jest wywołane drganiem tkanek w tylnej części gardła. Podczas snu mięśnie się rozluźniają, a drogi oddechowe się zwężają. Powietrze, które wdychamy i wydychamy, wprawia wtedy miękkie tkanki w trzepotanie, a to słyszymy jako chrapanie.

Można to porównać do flagi na wietrze: im węższa szczelina i im luźniejsza tkanka, tym łatwiej o drgania. To też wyjaśnia, dlaczego chrapanie bywa różne u różnych osób albo od nocy do nocy.

Co zwiększa skłonność do chrapania?

Niektórzy chrapią częściej, bo mają budowę szyi i gardła, która sprzyja zwężeniu dróg oddechowych. U innych wpływ mają okoliczności. Na liście czynników ryzyka, które podają Sleep Foundation i źródła medyczne, znajdują się:

• otyłość,
• spożywanie alkoholu,
• leki uspokajające i nasenne,
• przewlekła niedrożność nosa (katar, alergia),
• duże migdałki, język lub podniebienie miękkie,
• skrzywiona przegroda nosa lub polipy nosa,
• mała lub cofnięta żuchwa,
• ciąża.

To lista informacyjna, a nie diagnoza. To, że ktoś ma któryś z tych czynników, nie oznacza jeszcze, że będzie chrapał, a chrapanie bez żadnego z nich też się zdarza. Jeśli chcesz się dowiedzieć, co jest przyczyną twojego chrapania, porozmawiaj z lekarzem.

Chrapanie czy bezdech senny?

Chrapanie jest częstym objawem obturacyjnego bezdechu sennego, ale nie każdy, kto chrapie, ma bezdech. Sleep Foundation wyjaśnia różnicę tak: bezdech to zaburzenie, w którym drogi oddechowe zamykają się lub zapadają podczas snu i oddech powtarzalnie ustaje. Chrapanie związane z bezdechem jest zwykle głośne i bywa opisywane jako dławienie się, prychanie lub łapanie powietrza.

Amerykański instytut NHLBI wymienia wśród objawów bezdechu, które występują w czasie snu, oddech, który zaczyna się i zatrzymuje, częste głośne chrapanie oraz łapanie powietrza. W ciągu dnia pojawia się senność i zmęczenie. Pełną listę znajdziesz na stronie NHLBI: objawy bezdechu sennego (po angielsku), a o czynnikach ryzyka piszą przyczyny i czynniki ryzyka (po angielsku).

Takie objawy często zauważa nie sama osoba chrapiąca, tylko ktoś obok. Jeśli widzisz je u partnera, zachęć go do rozmowy z lekarzem. Tylko lekarz może ocenić, czy potrzebne są badania. Zatyczki do uszu nie służą do rozpoznawania bezdechu. Szerzej o tym, co zatyczki mogą, a czego nie mogą w takiej sytuacji, piszemy w artykule zatyczki do uszu a bezdech senny.

Kiedy chrapanie warto zgłosić lekarzowi?

Sleep Foundation zaleca rozmowę z lekarzem, gdy chrapanie występuje trzy lub więcej razy w tygodniu, jest bardzo głośne lub uciążliwe albo towarzyszą mu inne sygnały. Wśród nich są:

• krztuszenie się, prychanie lub łapanie powietrza w nocy,
• senność w ciągu dnia i kłopoty z koncentracją,
• poranne bóle głowy,
• nadciśnienie lub niedawny przyrost masy ciała,
• zgrzytanie zębami w nocy i częste wstawanie do toalety.

Jeśli któryś z tych sygnałów ci się zgadza, umów wizytę u lekarza rodzinnego lub laryngologa. Lekarz zdecyduje, czy potrzebne są dalsze badania. Dalsze kroki zostaw lekarzowi: to jego rola, nie tego artykułu.

Jak się wyspać, gdy ktoś obok chrapie?

Przyczyny chrapania zostają po stronie chrapiącego, ale osoba śpiąca obok też zasługuje na spokojną noc. Zatyczki do uszu (nazywane też stoperami) nie sprawią, że ktoś przestanie chrapać. Mogą jedynie ściszyć dźwięk, który do ciebie dociera. Jak dużo, zależy od dopasowania i od tego, że pasywne zatyczki skuteczniej tłumią wysokie tony niż niskie, więc niski pomruk wciąż może być słyszalny, tylko cichszy.

Life+ to nasze zatyczki do spania z silikonu, wielokrotnego użytku, o SNR 24 dB. Jeśli trudno ci dobrać rozmiar, Life+ AR KI Tech pozwala dopasować go na podstawie zdjęć uszu. Samą dostępność i cenę sprawdzisz na stronach produktów.

Przed zakupem warto przeczytać, czy zatyczki do uszu pomagają na chrapanie, oraz o relacji partnerskiej w tekście zatyczki do uszu do spania przy chrapaniu partnera. Jeśli niepokoi cię sam hałas, sprawdź też, czy chrapanie może uszkodzić słuch. Przegląd wszystkich stoperów do spania znajdziesz na stronie zatyczki do uszu do spania.

Zatyczki to tylko jedno z rozwiązań. O tym, jak wypadają w porównaniu ze słuchawkami, piszemy w tekście o tym, czy lepsze są zatyczki czy słuchawki do spania, a o innych sposobach na ciszę w sypialni w artykule o alternatywach dla zatyczek do uszu do spania. Jeśli hałas przychodzi zza ściany, a nie z twojego łóżka, zajrzyj do poradnika o hałaśliwych sąsiadach w nocy i ciszy nocnej.

Podsumowanie

Chrapanie bierze się z drgania rozluźnionych tkanek gardła, gdy drogi oddechowe się zwężają, a skłonność do niego zwiększają m.in. otyłość, alkohol, leki uspokajające, niedrożny nos i budowa gardła. Lekkie chrapanie jest częste, ale głośne, regularne lub połączone z przerwami w oddychaniu i sennością w dzień powinno trafić do lekarza. Jeśli po prostu chcesz się wyspać obok chrapiącej osoby, Life+ ściszy dźwięk po twojej stronie, bez wpływu na samo chrapanie.