Aparat słuchowy dla psa i głuchota u psa: co naprawdę istnieje?

⏱️ Szacowany czas czytania: 12 min

Najważniejsze informacje

Wpisujesz w wyszukiwarkę „aparat słuchowy dla psa” i widzisz sprzeczne wyniki: jedni piszą, że takie urządzenia istnieją, inni, że to bez sensu. Prawda leży pośrodku i zależy od tego, dlaczego pies nie słyszy. Ten tekst zbiera to, co mówią źródła weterynaryjne: jak rozpoznać głuchotę, skąd się bierze, co da się zrobić i jak żyć z głuchym psem.

W BOLLSEN robimy ochronę słuchu, ale uczciwie: nie sprzedajemy aparatów słuchowych i żaden nasz produkt nie leczy ani nie cofa głuchoty. Nauszniki Dog+ służą do ochrony słuchu psa, który jeszcze słyszy, i tylko o tym wspominamy na końcu. Diagnozę i decyzje zostawiamy lekarzowi weterynarii.

Czy istnieje aparat słuchowy dla psa?

Powszechnie dostępnych aparatów słuchowych dla psów nie ma. Jak tłumaczy prof. George Strain z LSU School of Veterinary Medicine na stronie o aparatach słuchowych dla zwierząt, każdy aparat to w gruncie rzeczy wzmacniacz dźwięku. Może pomóc tylko wtedy, gdy zostaje resztka słuchu. Ponieważ większość głuchoty wrodzonej u zwierząt wiąże się z pigmentacją, a dotknięte ucho jest całkowicie głuche, żadne wzmocnienie nie przywróci tam słyszenia.

Zdarzały się eksperymenty: badacze z Auburn University przerabiali używane aparaty dla ludzi na wersję w pojemniku przy obroży, z rurką i piankową wkładką w uchu. Małe rasy znosiły to lepiej niż duże, ale nie wszystkie, a autor strony nie zaleca takiego rozwiązania z powodu kosztów i niepewnej akceptacji. Podręcznik Merck Veterinary Manual podsumowuje to krótko: według doświadczenia klinicznego aparaty słuchowe mają ograniczoną skuteczność.

Podobnie jest z implantami ślimakowymi. Opracowywano je z udziałem głuchych dalmatyńczyków, ale według LSU nikt obecnie nie wszczepia ich psom klientów, a samo urządzenie kosztuje 20 do 25 tysięcy dolarów, bez kosztów operacji i długiej rehabilitacji. Strona nie jest datowana, więc traktuj tę kwotę jako rząd wielkości, a nie cennik. Wniosek: rozwiązanie niepraktyczne. Jeśli ktoś oferuje Ci „aparat dla psa” jako gotowy produkt, zapytaj najpierw lekarza weterynarii.

Po czym poznać, że pies traci słuch?

Zwykle pies przestaje reagować na imię i komendy głosowe, ale nadal reaguje na gesty. Inne sygnały to przesypianie dzwonka do drzwi lub klucza w zamku, wzdrygnięcie się przy dotyku od tyłu, głośniejsze szczekanie niż dawniej i odwracanie się w złą stronę, gdy wołasz. Pies z ubytkiem w jednym uchu bywa, że nie potrafi ocenić, skąd dochodzi dźwięk.

Prosty test w domu polega na wydaniu dźwięku zza pleców i poza polem widzenia psa, na przykład piszczącej zabawki albo brzęku kluczy, gdy jest spokojny. Merck Veterinary Manual wylicza, dlaczego ta metoda zawodzi: nie wykrywa głuchoty jednostronnej, pies może wyczuć drgania lub ruch powietrza, a zestresowane zwierzę reaguje słabiej.

Kręcenie głową, drapanie ucha, zapach albo wydzielina to inna historia: częściej oznaczają problem z uchem, a nie głuchotę. Wtedy nie zwlekaj z wizytą.

Jak lekarz weterynarii bada słuch psa?

Najdokładniejszym badaniem jest test BAER (Brainstem Auditory Evoked Response). Według opisu LSU rejestruje on aktywność nerwu słuchowego i dróg słuchowych mózgu w odpowiedzi na kliknięcia podawane przez piankową wkładkę, każde ucho osobno. Elektrody umieszcza się pod skórą głowy, całość trwa zwykle 10 do 15 minut i zazwyczaj obywa się bez znieczulenia. Ucho głuche daje na wykresie w praktyce płaską linię.

Test odróżnia głuchotę jednostronną od obustronnej, czego nie da się pewnie ocenić w domu. Wykonują go wyspecjalizowane ośrodki, więc zapytaj swojego lekarza o skierowanie.

Głuchota wrodzona czy nabyta: skąd się bierze?

Głuchota u psa ma kilka różnych przyczyn i od niej zależy, czy cokolwiek da się zrobić. Poniższa tabela porządkuje je według źródeł weterynaryjnych.

Według Merck Veterinary Manual głuchota wrodzona dotyczy ponad 100 ras i jest najczęstszym rodzajem głuchoty u psów. Szczególnie często występuje u ras z genem umaszczenia łaciatego (piebald) lub marmurkowego (merle): dalmatyńczyka, dogo argentyńskiego, bulteriera, australijskiego psa pasterskiego, setera angielskiego, cocker spaniela angielskiego, boston teriera i parson russell teriera. U psa z białą sierścią to pierwsza hipoteza, jaką bierze pod uwagę lekarz. O ochronie słuchu u spanieli piszemy osobno, w tekście nauszniki dla spaniela.

Najlepiej zbadany jest dalmatyńczyk. W brytyjskim badaniu w Journal of Veterinary Internal Medicine obejmującym prawie 9000 szczeniąt testowanych metodą BAER, głuchotę wrodzoną stwierdzono u 17,8 procent psów (13,4 procent na jedno ucho i 4,4 procent na oba). Autorzy łączą spadek częstości z hodowlą opartą na wynikach badań słuchu.

Głuchota nabyta po hałasie jest jedyną, na którą opiekun ma jakikolwiek wpływ. Jak działa ten mechanizm i dlaczego uszkodzenia się kumulują, opisujemy w tekście czy fajerwerki uszkadzają słuch psa, a o tym, jak słyszy pies i od ilu decybeli robi się za głośno, w poradniku jak słyszy pies. Z kolei u psów, które po prostu starzeją się, ubytek jest zwykle obustronny i narasta tak powoli, że opiekunowie zauważają go późno.

Jak żyć z głuchym psem?

Dobra wiadomość jest taka, że głuche psy świetnie sobie radzą. Merck Veterinary Manual zaznacza, że psy głuche obustronnie uczą się polegać na wzroku i drganiach, a nie ma dowodów, że z powodu samej głuchoty cierpią lub odczuwają ból. Wymaga to od opiekuna więcej uwagi niż zwykle, ale jest w pełni wykonalne. Psy, które tracą słuch z wiekiem, zwykle też dobrze sobie radzą.

W praktyce najważniejsze są trzy rzeczy. Po pierwsze, gesty zamiast głosu: opiekunowie z powodzeniem używają gestów do komend, a LSU publikuje zestaw gestów dla głuchych psów z sygnałami na „do mnie”, „siad”, „zostań” czy „dobry pies”. Po drugie, bezpieczeństwo: pies, który nie słyszy samochodu ani Twojego wołania, powinien chodzić na smyczy lub w ogrodzonym miejscu. Po trzecie, delikatne budzenie: dotykaj go łagodnie w miejscu, które widzi, albo pozwól mu poczuć drżenie podłogi, bo wystraszony pies może się instynktownie obronić.

Co z psem, który jeszcze dobrze słyszy?

Tutaj zaczyna się to, na co masz realny wpływ. Głuchota wrodzona i wiekowa nie zależą od Ciebie, ale hałas jest czynnikiem, który da się ograniczać. Dla psa, który słyszy, pomagają dystans od źródła, krótsza ekspozycja i, przy przewidywalnych głośnych wydarzeniach, ochrona słuchu. Nie cofa to głuchoty i nie ma nic wspólnego z aparatem, ale ogranicza dźwięk docierający do ucha.

Do tego służą nauszniki dla psa Dog+. Mają ocenę SNR 27 dB (H 29, M 26, L 19), ale tłumienie zależy od częstotliwości: ok. 44 dB przy 1 kHz i tylko ok. 13,6 dB przy 63 Hz, więc niski huk lub grzmot przechodzą najbardziej. Pełne wyjaśnienie znajdziesz w tekście co oznacza 27 dB w nausznikach dla psa. Pies nosi je wyłącznie pod Twoim nadzorem, a przyzwyczajasz go stopniowo, w krótkich i pozytywnych sesjach, jak opisujemy w tekście jak przyzwyczaić psa do nauszników. Jeśli pies ma już rozpoznany ubytek, zapytaj lekarza weterynarii, czy nauszniki mają u niego sens. Przy głuchocie obustronnej nie ma czego chronić.

Zobacz nauszniki dla psa Dog+ (SNR 27 dB, rozmiary XS do L, 389 zł). Szerszy kontekst, czyli kiedy nauszniki mają sens, a kiedy wystarczą inne metody, zbiera nasza seria o nausznikach dla psa. Jeśli Twój pies reaguje na hałas strachem, a nie głuchotą, zajrzyj do tekstów rasy psów, które boją się hałasu oraz pies a remont i hałas budowy.

Kiedy zgłosić się z psem do lekarza weterynarii?

Umów wizytę jak najszybciej, gdy zauważysz kilka sygnałów utraty słuchu naraz, gdy pogorszenie przyszło nagle albo gdy towarzyszy mu kręcenie głową, drapanie ucha, wydzielina, zapach lub problemy z równowagą. Woskowina i zapalenie ucha należą do pierwszych rzeczy, które lekarz wyklucza, bo oba stany blokują dźwięk, a często da się je usunąć. Zgłoś też lekarzowi wszystkie leki, jakie pies przyjmuje, bo niektóre mogą szkodzić słuchowi. Nigdy nie odstawiaj ich sam.

Szczeniaka z rasy narażonej na głuchotę, zwłaszcza białego lub marmurkowego, warto zbadać metodą BAER jak najwcześniej, najlepiej u hodowcy przed odbiorem. Pamiętaj: diagnozę i dalsze kroki ustala lekarz weterynarii, a ten tekst ma Ci tylko pomóc przygotować do rozmowy z nim.