Jak słyszy pies i ile decybeli mają fajerwerki, grzmot i strzał?

⏱️ Szacowany czas czytania: 13 min

Najważniejsze informacje

Jak słyszy pies i ile decybeli jest dla niego za dużo? Właściciele pytają o to zwykle po tym, jak pies uciekł przed hałasem albo schował się pod łóżko podczas burzy. Większość wykresów w sieci kończy się na jednej liczbie. Ten tekst oddziela próg dyskomfortu od strefy zagrożenia i pokazuje w jednej tabeli, ile decybeli mają fajerwerki, petardy, grzmot i strzał, a także codzienne hałasy w domu.

W BOLLSEN robimy ochronę słuchu, a nasze nauszniki Dog+ dla psów to produkt, który omawiamy w całej serii o nausznikach dla psa. Ten tekst jest dla niej punktem odniesienia: pozostałe poradniki sięgają po liczby z poniższej tabeli.

Od ilu decybeli hałas jest za głośny dla psa?

Pies może odczuwać dyskomfort lub uszkodzenie słuchu od około 85–90 dB, jak zauważa lek. wet. Matija Medved z kliniki Dr.Vet, podczas gdy człowiek znosi komfortowo około 110–120 dB. Hałas, który dla ciebie jest po prostu głośny, dla psa może więc być już za duży. To jego ocena jako weterynarza, a nie norma prawna: dla zwierząt nie ma oficjalnych limitów takich jak te dla pracowników.

Wyżej leży druga strefa. Amerykański instytut NIDCD podaje, że jednorazowe, bardzo głośne impulsy, takie jak strzały czy eksplozje, mogą uszkodzić błonę bębenkową i kosteczki ucha środkowego, a taka utrata słuchu bywa natychmiastowa i trwała (NIDCD, dane dla ludzi). U psów ten sam mechanizm opisuje neurolog weterynaryjna dr Kari Foss z University of Illinois College of Veterinary Medicine.

Jak słyszy pies i czego nie słyszy człowiek?

Zakres słyszenia psa to około 67 Hz do 45 000 Hz, a człowieka około 64 Hz do 23 000 Hz. Pies słyszy więc podobne niskie tony jak my i prawie o oktawę wyższe dźwięki, od gwizdków po pisk sprzętu elektronicznego. Te wartości pochodzą z tabeli LSU School of Veterinary Medicine, która podaje też, że psy najlepiej słyszą w paśmie 4–10 kHz. W badaniach, które zestawia, pudel wykrył ton 4 kHz przy poziomie −4 dB, a psy ogólnie wychwytywały nieco cichsze dźwięki niż ludzie. Autor zastrzega, że różne metody pomiaru utrudniają porównania między gatunkami, więc traktuj te liczby jako przybliżone.

Czułość to nie to samo co odporność. To, że pies usłyszy dźwięk wcześniej, nie czyni jego ucha wewnętrznego trwalszym. Kształt ucha psa i ruchome małżowiny pomagają mu namierzać dźwięk, ale o ryzyku uszkodzenia decyduje przede wszystkim natężenie i czas ekspozycji.

Ile decybeli mają fajerwerki, petardy, grzmot, strzał i hałasy domowe?

Poniższa tabela łączy w jedno wszystkie pytania o to, ile decybeli mają fajerwerki, petardy i strzał, ze zwykłymi hałasami w domu. Zawiera tylko wartości z podanych źródeł, a tam, gdzie źródła różnią się między sobą, podajemy przedziały. Hałas impulsowy to krótki szczyt, a nie poziom ciągły, dlatego porównanie z progiem 85–90 dB jest orientacyjne.

Źródła: NIDCD, ASHA (tablica poziomów hałasu), IAC Acoustics oraz University of Cincinnati dla schroniska. Tablice mierzą hałas dla ludzi, więc pies słyszący szerszy zakres częstotliwości może odbierać te same dźwięki jako głośniejsze.

Wiele hałasów domowych wygląda więc niewinnie, a trzy z nich leżą powyżej progu 85–90 dB: suszarka, kosiarka i długi pobyt w hałaśliwym schronisku. Niskie wartości odkurzacza nie znaczą, że każdy pies go lubi, tylko że sam poziom decybeli rzadko jest tam problemem. Gdy pies reaguje na hałas strachem, a nie bólem, zajrzyj do tekstów fobia dźwiękowa u psa i pies boi się burzy, co robić.

Jak hałas uszkadza słuch psa?

Hałas uszkadza słuch psa najczęściej przez komórki rzęsate ślimaka, czyli drobne komórki sensoryczne drgające pod wpływem fal dźwiękowych. Po zniszczeniu nie odrastają, więc każda silna ekspozycja może zostawić trochę mniej słuchu niż poprzednia. Merck Veterinary Manual zaznacza, że głuchota po silnym hałasie rzadko się cofa, w przeciwieństwie do utraty słuchu z powodu woskowiny czy zapalenia ucha (Merck Veterinary Manual).

Szkodzi i pojedynczy huk, i hałas długotrwały. Impuls może zranić ucho w ułamku sekundy, a ciągły gwar, jak w schronisku, wyniszcza komórki rzęsate miesiącami. Według badaczy z FETCH~LAB psy w podobnych kojcach wykazywały utratę słuchu po sześciu miesiącach. U psów myśliwskich, policyjnych i wojskowych straty słuchu po strzałach kumulują się i mogą początkowo pozostać niezauważone, a utrata słuchu z powodu hałasu skraca odległość, z jakiej pies reaguje na komendy, o połowę lub więcej (Merck). Szczegóły o fajerwerkach opisujemy w tekście czy fajerwerki uszkadzają słuch psa, a o pracy przy broni w tekście o tym, jakie nauszniki dla psa myśliwskiego mają sens.

Czy odległość i czas zmieniają to, co jest za głośne?

Tak, i to mocno. W otwartej przestrzeni dźwięk słabnie o około 6 dB przy każdym podwojeniu odległości, a ryzyko przy hałasie ciągłym rośnie z każdą godziną ekspozycji. Pies 16 m od kosiarki o natężeniu 95 dB słyszy ją teoretycznie o około 18 dB ciszej niż pies 2 m od niej, choć ściany, odbicia i ukształtowanie terenu zmieniają ten wynik.

Dla ludzi normy pracy dopuszczają 85 dB przez 8 godzin, a każde kolejne 3 dB skracają bezpieczny czas o połowę. To normy dla człowieka. Skoro według lek. wet. Medveda pies jest wrażliwszy, warto je traktować jako górną granicę, nigdy jako cel. Odległość, czas i ograniczenie hałasu docierającego do uszu to trzy rzeczy, na które masz wpływ.

Jak ograniczyć hałas docierający do uszu psa?

Hałas docierający do ucha psa ograniczasz trzema krokami: większą odległością od źródła, krótszą ekspozycją i, przy przewidywalnych głośnych wydarzeniach, nausznikami zaprojektowanymi, by ograniczać dźwięk docierający do uszu. Odległość i czas nic nie kosztują, więc zacznij od nich. Pies w nausznikach jest zawsze pod opieką, a nauszniki zakładasz z wyprzedzeniem, w krótkich, pozytywnych sesjach. O przyzwyczajaniu piszemy w tekście jak przyzwyczaić psa do nauszników.

Nasze nauszniki Dog+ mają ocenę SNR 27 dB (H 29, M 26, L 19), ale tłumienie zależy od częstotliwości: ok. 44 dB przy 1 kHz i tylko ok. 13,6 dB przy 63 Hz. Dlatego wysoki trzask słabnie znacznie bardziej niż niski huk czy dudnienie grzmotu, które przechodzą najbardziej. Pełne zestawienie pasmo po paśmie znajdziesz w tekście co oznacza 27 dB w nausznikach dla psa. O wyborze rozmiaru piszemy w poradniku o rozmiarach nauszników dla psa.

Przy fajerwerkach z odległości ogrodu nauszniki zdejmują z psa dużą część hałasu, ale to jeden element planu. W szerszym kontekście opisujemy to w tekście nauszniki dla psa na sylwestra. Przy broni sprawa wygląda inaczej: żadna ochrona słuchu nie wycisza strzału całkowicie, a najważniejszy jest dystans do źródła. Nie podajemy więc tu żadnej liczby tłumienia dla strzałów.

Cztery rozmiary, od XS do L, z regulowanym elastycznym pałąkiem, dopasowują się do większości psów. Zobacz nauszniki dla psa Dog+ (SNR 27 dB, XS do L, 389 zł). Krótkie sesje w spokojne dni pomagają psu je zaakceptować, a nauszniki nie zastępują rozmowy z weterynarzem, gdy pies bardzo przeżywa hałas.

Jakie są objawy zmian w słuchu psa?

Głównym objawem utraty słuchu u psa jest brak reakcji na dźwięki: pies nie przychodzi na wołanie albo śpi, gdy wcześniej budził go każdy szmer. Inne objawy to wzdrygnięcie przy dotknięciu, częstsze szczekanie i trudność w lokalizowaniu dźwięku. Psy świetnie kompensują ubytek, obserwując ciebie i inne psy, więc stopniowa utrata słuchu może długo pozostać niezauważona. Weterynarz potwierdzi słuch w każdym uchu bezbolesnym badaniem BAER. Temat głuchoty u psa i dostępnych rozwiązań omówimy osobno w tekście o głuchocie u psa i aparatach słuchowych.

Nauszniki nie zapobiegną utracie słuchu z wiekiem, bo zmiany w ślimaku starzejącego się psa są najczęstszą przyczyną trwałej głuchoty nabytej. Mogą natomiast ograniczać dodatkowe uszkodzenia od hałasu, co dla starszego psa z mniejszym zapasem słuchu ma większe znaczenie. Gdy zauważysz niepokojące zmiany, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Podsumowanie: ile decybeli to za dużo dla twojego psa?

Dla większości psów przyjmij roboczo, że problemem jest hałas powyżej 85–90 dB trwający dłużej niż chwilę oraz wybuchy czy strzały z bliska, nawet jednorazowe. Odkurzacz zostaje poniżej tego progu, suszarka i kosiarka leżą nad nim, a grzmot, fajerwerki i broń daleko w strefie zagrożenia.

Nie zatrzymasz starzenia się uszu psa. Możesz dać mu dystans od najgłośniejszych źródeł, skracać głośne prace i oswoić nauszniki przed wydarzeniami, które znasz z kalendarza, takimi jak sylwester, burza czy polowanie. Jeśli pies bardzo boi się hałasu, pomocą jest odwrażliwianie psa na hałas i rozmowa z behawiorystą lub lekarzem weterynarii. Więcej o tym, dlaczego psy boją się burzy, w osobnym tekście. Jeśli zastanawiasz się, zatyczki do uszu dla psa czy nauszniki, odpowiadamy na to w osobnym poradniku, a cały temat zbiera nasza seria o nausznikach dla psa.