⏱️ Szacowany czas czytania: 14 min

Na tej stronie: Przegląd
Kluczowe wnioski
To zakres częstotliwości, który słuchawki odtwarzają, podawany w specyfikacji jako para liczb, na przykład 20 Hz–20 kHz. Sam zakres mówi tylko, jak daleko sięga odpowiedź. Nie mówi, jak słuchawki są zestrojone, czyli ile mają basu, jak brzmi wokal i czy góra jest jasna, czy spokojna.
Na osi poziomej masz częstotliwość od 20 Hz do 20 kHz w skali logarytmicznej, na osi pionowej poziom względny w decybelach. Zanim porównasz kształt linii, sprawdź wygładzanie, punkt wyrównania, stanowisko pomiarowe i krzywą docelową. Potem czytaj wykres zakres po zakresie: bas, średnicę, wzmocnienie ucha i górę.
Nie. Zakres 20 Hz–70 kHz nie oznacza lepszego brzmienia niż 20 Hz–20 kHz. Wykresy w niezależnych bazach i tak kończą się na 20 kHz, a to, co słyszysz jako ciepło, wyrazistość wokalu czy blask, zależy od kształtu krzywej w paśmie słyszalnym, nie od jego granic.
To krzywa odniesienia, którą recenzent rysuje obok pomiaru albo od niego odejmuje, żeby pokazać, czym słuchawki różnią się od przyjętej wizji neutralnego brzmienia. Najczęściej spotkasz krzywą pola rozproszonego i krzywe w stylu Harmana z lekko podniesionym basem. Każda opisuje przeciętne upodobania, nie regułę dla każdego ucha.
Pasmo przenoszenia słuchawek to jedna z pierwszych liczb w każdej specyfikacji, a zarazem jedna z najmniej mówiących. Wykres pasma przenoszenia mówi dużo więcej: pokazuje, które częstotliwości słuchawki IEM grają głośniej, a które ciszej od pozostałych. Większość poradników tłumaczy osie i na tym kończy. My pokazujemy też, czego wykres nie powie.
Bollsen jest oficjalnym partnerem Unique Melody na Wielką Brytanię i Unię Europejską, więc pytania o wykresy i specyfikacje dostajemy często. Sami nie publikujemy pomiarów, tylko odsyłamy do niezależnych baz. Jeśli dopiero poznajesz tę kategorię, zacznij od tekstu o tym, czym są słuchawki IEM, a o samych przetwornikach przeczytasz w artykule przetworniki w słuchawkach IEM.
Jedno warto mieć z tyłu głowy od początku: wykres nie pokazuje twojego egzemplarza, w twoim uchu, z twoimi gumkami.
Co pokazują osie i wygładzanie na wykresie?
Oś pozioma to częstotliwość w hercach, zwykle od 20 Hz do 20 kHz, w skali logarytmicznej. Oś pionowa to poziom względny w decybelach. Linia mówi więc, które częstotliwości słuchawki grają głośniej lub ciszej od innych, a nie to, jak głośno grają w ogóle. Crinacle w przewodniku Graphs 101 o czytaniu pomiarów słuchawek ujmuje to krótko: oś pionowa to głośność, oś pozioma to częstotliwość.
Skala logarytmiczna daje każdej oktawie tę samą szerokość, dlatego odcinek od 20 do 40 Hz zajmuje tyle samo miejsca co od 10 do 20 kHz. Wykresy są też wyrównywane (normalizowane): krzywe przesuwa się w górę lub w dół, aż spotkają się w jednym punkcie. Często jest to 1 kHz, ale Crinacle zaznacza, że nie ma tu sztywnej reguły.
Wygładzanie uśrednia wąskie zafalowania linii i zapisuje się je jako „wygładzanie 1/X oktawy”. Im mniejsze X, tym mocniejsze wygładzanie, więc krzywa z wygładzaniem 1/3 oktawy wygląda dużo spokojniej niż ta sama krzywa przy 1/24 oktawy. Crinacle wymienia mocne wygładzanie i rozciągniętą skalę osi wśród sposobów, którymi da się upiększyć słaby pomiar.
Dlaczego „20 Hz–20 kHz” w specyfikacji mówi tak mało?
Zakres podany w specyfikacji, na przykład 20 Hz–70 kHz, mówi, jak daleko sięga deklarowana odpowiedź. Nie mówi, jak słuchawki są zestrojone ani jak brzmią. To, co słyszysz jako wagę basu, obecność wokalu czy blask góry, to kształt krzywej wewnątrz pasma słyszalnego, a tego para liczb nie pokazuje.
W elektronice pasmo przenoszenia definiuje się jako zakres, w którym sygnał spada najwyżej o 3 dB. Taki zapis ma sens tylko wtedy, gdy wiesz, przy jakiej tolerancji zmierzono granice. Jeśli specyfikacja jej nie podaje, dwie słuchawki z identycznym zapisem mogą mieć zupełnie różny kształt krzywej, a jedna może tracić bas dużo wcześniej niż druga.
Unique Melody podaje następujące zakresy. Unique Melody 3DT ma 20 Hz–20 kHz, Unique Melody MEXT 20 Hz–23 kHz, a MEST Jet Black i MEST MKIII CF Blue po 20 Hz–70 kHz. Przy kilku modelach zakresu nie podano wcale. Niezależne bazy pomiarów rysują wykresy od 20 Hz do 20 kHz, czyli w granicach ludzkiego słuchu, więc 70 kHz leży daleko poza prawą krawędzią każdego wykresu, jaki zobaczysz.
| Model Unique Melody | Podane pasmo przenoszenia |
|---|---|
| From The Start, 2HT | nie podano |
| 3DT, Stardust | 20 Hz–20 kHz |
| MEXT | 20 Hz–23 kHz (przetwornik kostny 200 Hz–7 kHz) |
| MEST MKII, MEST Jet Black | 20 Hz–70 kHz |
| MEST MKIII CF Blue | 20 Hz–70 kHz (przetwornik kostny 500 Hz–16 kHz) |
| Maven III Moonshard, MEST Fortune | nie podano |
| The Multiverse Mentor, Mason FS | 20 Hz–40 kHz |
Żadna z tych liczb nie stawia jednego modelu wyżej od drugiego. Brak podanego zakresu też nic nie mówi o strojeniu: ani na plus, ani na minus. Więcej przetworników nie oznacza automatycznie szerszego ani lepszego pasma; jeśli to cię zastanawia, przeczytaj, ile przetworników naprawdę potrzebują słuchawki IEM.
Co to jest krzywa docelowa i krzywa Harmana?
Krzywa docelowa to odpowiedź odniesienia, którą recenzent rysuje obok pomiaru albo od niego odejmuje. Pokazuje, czym słuchawki różnią się od przyjętej wizji neutralnego brzmienia. Najczęściej spotkasz dwie rodziny: krzywą pola rozproszonego (diffuse field) i krzywe w stylu Harmana.
Krzywe Harmana wyrosły z badań nad tym, jakie brzmienie słuchacze przeciętnie wolą. Headphones.com pisze w swoim opisie metody, że granice preferencji na jego wykresach wyprowadza z literatury badawczej Harmana o głośnikach i słuchawkach. W porównaniu z krzywą pola rozproszonego krzywe w stylu Harmana mają szerokie podniesienie basu, czyli półkę basową, którą widać na większości współczesnych wykresów. To jednak średnia z wielu osób, a nie przepis na twoje ucho.
Wykresy bywają też surowe albo skompensowane. Surowy pokazuje to, co nagrał mikrofon, z krzywą docelową narysowaną obok. Skompensowany ma krzywą docelową odjętą, więc „płasko” znaczy tam „zgodnie z krzywą docelową”. Crinacle ostrzega wprost: płaska linia na surowym wykresie nie oznacza płaskiego brzmienia.
Na które zakresy wykresu patrzeć?
Czytaj wykres w pięciu zakresach: subbas, półka basowa, średnica, wzmocnienie ucha w okolicy 2–5 kHz oraz góra i „powietrze” powyżej mniej więcej 10 kHz. Granice w hercach są umowne. Crinacle, z którego podziału korzystamy niżej, sam pisze, że nie ma ścisłych reguł, gdzie jeden zakres się kończy, a drugi zaczyna.

Subbas i półka basowa
Crinacle umieszcza subbas w zakresie 20–80 Hz, a średni bas w 80–200 Hz, gdzie stopa perkusji i gitara basowa mają swoje uderzenie. Półka basowa to szerokie, równe podniesienie obu tych zakresów, a nie wąski szczyt. Linia, która opada poniżej 100 Hz, sugeruje szczupłe strojenie albo słabe uszczelnienie na stanowisku pomiarowym.
Średnica
W tym samym podziale niska średnica to 200–800 Hz, środek 800–1500 Hz, a wyższa średnica 1500–5000 Hz. Tu mieszkają głosy i większość instrumentów. Garb w niskiej średnicy potrafi sprawić, że miks zabrzmi jak z pudełka.
Wzmocnienie ucha w okolicy 2–5 kHz
Niemal każdy wykres IEM wznosi się do szerokiego szczytu gdzieś między 2 a 5 kHz, ze środkiem w okolicy 3 kHz. Crinacle nazywa to pinna gain, czyli wzmocnieniem ucha. Jest tam celowo: małżowina i przewód słuchowy podbijają ten zakres przy każdym dźwięku, a słuchawka dokanałowa je omija, więc IEM bez tego wzniesienia brzmiałby matowo. Za mało, a wokal brzmi jak zza zasłony; za dużo, a zaczyna krzyczeć.
Góra i „powietrze”
Góra to 5–10 kHz, a najwyższa góra, często nazywana powietrzem, leży powyżej 10 kHz. To także najmniej wiarygodna część każdego wykresu. HiFi Report wyjaśnia, że rezonans sprzęgu pomiarowego wypada zwykle w okolicy 8 kHz i radzi nie przywiązywać wagi do pojedynczego wąskiego szczytu w rejonie 8–10 kHz.
Dlaczego dwa wykresy tych samych słuchawek wyglądają inaczej?
Bo powstały na różnych symulatorach ucha, z innymi gumkami, inną głębokością włożenia, innym punktem wyrównania i wygładzaniem. HiFi Report w artykule o tym, dlaczego dwóch recenzentów mierzy te same słuchawki i dostaje różne wykresy, opisuje sprzęg pomiarowy jako małą metalową rurkę z mikrofonem na końcu, zbliżoną do przeciętnego przewodu słuchowego. Tylko zbliżoną: nie jest to wierna kopia niczyjego ucha.
Zacznij od stanowiska. Wiele amatorskich baz korzysta z symulatora ucha zgodnego z normą IEC 60318-4, potocznie sprzęgu 711, a headphones.com mierzy na Brüel & Kjær 5128 i uwzględnia w swoich krzywych błąd sprzęgu 711 poniżej 1 kHz. Crinacle odradza porównywanie wykresów z różnych stanowisk, szczególnie przy słuchawkach nausznych, i zaleca to samo stanowisko i tę samą metodę.
Według Crinacle’a płytsze włożenie przesuwa główny rezonans w dół częstotliwości, a głębsze w górę. HiFi Report dodaje, że głębokość włożenia zmienia głównie wyższą średnicę i górę, mniej więcej powyżej 2 kHz, a nieszczelne dopasowanie obniża zmierzony bas. Zanim porównasz dwie krzywe, sprawdź:
- to samo stanowisko i ten sam typ sprzęgu, najlepiej tego samego recenzenta,
- to samo wygładzanie i ten sam punkt wyrównania,
- ten sam rodzaj wykresu: surowy z krzywą docelową albo skompensowany,
- te same skale osi, zwłaszcza zakres decybeli.
Czego wykres pasma przenoszenia ci nie powie?
Wykres nie powie, jak słuchawki dopasują się do twoich uszu, które gumki uszczelnią kanał, co dodaje przetwornik kostny, jak słuchawki radzą sobie z czasem i detalem ani jak twój własny przewód słuchowy zmieni górę. Baza In-Ear Fidelity zastrzega wprost, że wykres pasma przenoszenia w żaden sposób nie świadczy o dobrej jakości dźwięku. Porównuje go do etykiety smaku na pudełku lodów: powie ci, jaki to smak, ale nie, czy lody są dobre.
Dopasowanie jest na pierwszym miejscu, bo to uszczelnienie decyduje, ile basu do ciebie dotrze. Jak rozmiar i materiał gumki zmieniają tę szczelność, wyjaśniamy w tekście uszczelnienie a bas. Dobre uszczelnienie pozwala też słuchać ciszej. Monitory douszne to jednak nie ochronniki słuchu; jeśli zastanawiasz się nad próbą lub koncertem, przeczytaj, czy monitory douszne chronią słuch.
Przetwornik kostny wymaga osobnej uwagi. Mikrofon w sprzęgu mierzy ciśnienie akustyczne w powietrzu, a przetwornik kostny działa przez drgania obudowy, więc jego udział traktuj jako niewidoczny na wykresie. Unique Melody podaje pasmo przetwornika kostnego dla dwóch modeli: 200 Hz–7 kHz w MEXT i 500 Hz–16 kHz w MEST MKIII CF Blue. Czym ten przetwornik jest i czym różni się od słuchawek kostnych, opisuje artykuł przetwornik kostny w słuchawkach IEM.
Wykres amplitudowy nie pokazuje też zachowania w czasie. Na koniec zostają twoje uszy: headphones.com zauważa, że różnice w górze zależą między innymi od objętości powietrza między błoną bębenkową a słuchawką, a ta zmienia się nawet między dwoma założeniami tych samych słuchawek.
Gdzie znajdziesz niezależne pomiary słuchawek IEM?
Jednym z najczęściej używanych bezpłatnych źródeł jest baza wykresów IEM In-Ear Fidelity prowadzona przez Crinacle’a. Pomiary są tam surowe i oparte na normie IEC 60318-4. W bazie znajdziesz kilka modeli Unique Melody, między innymi MEXT, zmierzonych niezależnie od nas.
Jeśli interesuje cię metoda, przeczytaj wpis headphones.com Understanding the Headphones.com IEM measurements. Wyjaśnia stanowisko B&K 5128 i krzywą bazową JM-1. Inne bazy mają własne krzywe docelowe, więc porównuj wykresy w obrębie jednej bazy.
Linkujemy do tych stron, zamiast kopiować ich krzywe, bo wykres ma sens tylko razem z metodą osoby, która go zmierzyła.
Ile powinien znaczyć wykres przy wyborze słuchawek IEM?
Użyj wykresu pasma przenoszenia, żeby zawęzić wybór do charakteru brzmienia, który ci odpowiada, a potem decyduj o dopasowaniu, wtyku i źródle. Lubisz wagę na dole? Szukaj wyraźnej półki basowej. Najważniejszy jest dla ciebie wokal? Szukaj gładkiego wzniesienia we wzmocnieniu ucha, bez ostrego, wąskiego szczytu.
Poradnik o tym, jak wybrać słuchawki IEM, prowadzi krok po kroku przez dopasowanie, wtyki i źródło, a zestawienie który model Unique Melody wybrać porównuje całą gamę. Kiedy gumki już dobrze uszczelniają, ostatnie słowo niech mają twoje uszy.
- Słuchawki douszne a dokanałowe: jaka różnica i gdzie są w tym słuchawki IEM - 18. listopada 2026
- Jak wybrać słuchawki IEM do słuchania muzyki: 6 rzeczy, które sprawdzisz przed zakupem - 18. listopada 2026
- Odsłuch douszny dla muzyków: kiedy przejść z monitorów podłogowych i co jest potrzebne - 18. listopada 2026