Feromony dla psa: czy działają na hałas i sylwestra?

Key Takeaways

Dyfuzor w kontakcie, obroża na szyi psa, spray do posłania: półki sklepowe są pełne produktów z feromonami i obietnicami spokoju. Przed sylwestrem i sezonem burz wielu opiekunów wpisuje więc w wyszukiwarkę to samo pytanie: czy feromony dla psa naprawdę działają na hałas?

Krótka odpowiedź brzmi: dowody są mieszane. Poniżej opisujemy, co dokładnie robi feromon DAP, co pokazały badania, kiedy jego użycie ma sens i czego po nim nie oczekiwać. Opisujemy je jako kategorię, bez nazw marek. W Bollsen zajmujemy się ochroną słuchu psów, więc wyraźnie zaznaczamy też granicę: feromony nie zmniejszają głośności, a decyzje o lęku psa należą do lekarza weterynarii.

Czym są feromony DAP i jak mają działać?

DAP to skrót od angielskiego dog appeasing pheromone, czyli feromonu łagodzącego psa. Preparaty naśladują substancję, którą wydziela suka karmiąca. Szczenięta kojarzą ją z bezpieczeństwem, a założenie producentów jest takie, że dorosły pies również może reagować na ten sygnał. Syntetyczny feromon trafia do powietrza z dyfuzora, z obroży albo ze spreju.

Ważne jest, co z tego opisu wynika: feromon ma wpływać na samopoczucie psa. Nie ma żadnego wpływu na dźwięk. Huk fajerwerków i grzmot dociera do ucha psa z tą samą siłą, niezależnie od tego, czy w pokoju działa dyfuzor.

Czy feromony dla psa działają na hałas?

Najlepszym punktem wyjścia jest przegląd systematyczny opublikowany w czasopiśmie JAVMA (Frank i współpracownicy, 2010). Autorzy przeanalizowali siedem badań na psach z lat 1998 do 2008. Tylko jedno dało wystarczające dowody, że feromon DAP zmniejsza strach lub niepokój psów podczas szkolenia. Sześć pozostałych, w tym dwie prace o fobii dźwiękowej, uznano za niewystarczające, by potwierdzić skuteczność.

Jedną z tych prac było badanie na trzydziestu psach wystraszonych fajerwerkami (Sheppard i Mills, 2003). Dyfuzor działał w domach ciągle, a opiekunowie ocenili poprawę dziewięciu z czternastu objawów strachu. Był to jednak otwarty test bez grupy kontrolnej, oparty na ocenie opiekunów, a autorzy zaznaczyli, że reakcje poszczególnych psów bardzo się różniły.

Nowsze badania z grupą kontrolną dają skromniejszy obraz. W podwójnie zaślepionym badaniu z placebo na dwudziestu ośmiu psach podczas wizyty u weterynarza (Puglisi i współpracownicy, 2022) feromon w żelu wiązał się z mniejszą liczbą oblizywania warg w poczekalni, ale nie zmienił pomiarów fizjologicznych, a w gabinecie nie zauważono różnic. To inna sytuacja niż hałas, lecz pokazuje, jak trudno wykazać wyraźny efekt.

Podobnie ostrożnie ocenia to Merck Veterinary Manual: wymienia feromony wśród dodatków, które lekarz może rozważyć obok pracy behawioralnej, i zaznacza, że dowody ich skuteczności u psów są ograniczone. Wniosek dla opiekuna jest prosty. Feromony nie są ani sprawdzonym rozwiązaniem, ani przedmiotem do odrzucenia z automatu. U niektórych psów mogą być miłym dodatkiem, ale nie obiecuj sobie po nich cudu.

Dyfuzor, obroża czy spray: którą formę wybrać?

Dyfuzor feromonowy wkłada się do gniazdka i działa w jednym pomieszczeniu. Sprawdza się tam, gdzie pies spędza noc albo chowa się podczas hałasu, a psu nie trzeba niczego zakładać. Minusem jest zasięg: poza tym pokojem preparat nie pomaga.

Obroża feromonowa podąża za psem, także na spacerze czy w podróży. Warunek jest taki, że pies toleruje obrożę na szyi i nie zdejmuje jej łapą. Spray służy do punktowego użycia, na przykład na posłanie lub transporter. Efekt jest krótszy, więc stosuje się go raczej doraźnie. W każdym przypadku czytaj instrukcję, nie kieruj preparatu w pysk ani oczy psa i obserwuj, czy zwierzę dobrze go znosi.

Dla jakiego psa feromony mają sens?

Feromony najlepiej traktować jako niskoryzykowną próbę dla psa, który i tak ma plan oparty na solidnych podstawach. Mają sens, gdy pies toleruje nowy zapach w domu, nie ma przeciwwskazań ze strony weterynarza, a Ty gotów jesteś ocenić efekt uczciwie, bez przypisywania mu każdej dobrej nocy. Nie zastąpią bezpiecznego miejsca, odwrażliwiania ani ochrony przed samym dźwiękiem.

Nie ma sensu oczekiwać, że feromon rozwiąże silny, narastający strach. W takiej sytuacji sama próba z dyfuzorem tylko odsuwa wizytę u lekarza weterynarii. Jeśli pies drży, ślini się, szuka ucieczki albo niszczy rzeczy w domu, zacznij od konsultacji, a feromony potraktuj najwyżej jako uzupełnienie.

Kiedy włączyć dyfuzor feromonowy przed sylwestrem lub burzą?

Jeśli chcesz wypróbować feromony, zrób to z wyprzedzeniem. Dyfuzor włączony dopiero w sylwestrowy wieczór nie ma czasu, żeby cokolwiek zmienić, a nową rzecz w domu pies powinien poznać w spokojne dni. Zwykle zaleca się kilka dni do tygodnia wcześniej, ale dokładny czas sprawdź w instrukcji producenta.

Wcześniejszy start ma jeszcze jedną zaletę: zobaczysz, czy pies w ogóle reaguje inaczej, i zostanie czas na plan B. Prowadź krótkie notatki o tym, jak pies zachowuje się przy dźwiękach z nagrań i w ciągu zwykłego dnia. Harmonogram całego przygotowania opisujemy w artykule o tym, jak przygotować psa do sylwestra.

Feromony a dźwięk: co robią, a czego nie robią?

To najważniejsze rozróżnienie. Feromon wpływa na otoczenie, a hałas przez nie przechodzi bez zmian. Jedyną opcją z tej grupy, która ogranicza dźwięk docierający do ucha, są nauszniki. Szerszy przegląd metod, od leków po trening, znajdziesz w artykule nauszniki czy leki uspokajające dla psa. Kamizelka uciskowa dla psa to z kolei oddzielna kategoria, która także nie zmienia dźwięku, a pies burzy i fajerwerków boi się z różnych powodów, o czym piszemy w tekście o tym, pies boi się burzy, co robić.

Nauszniki dla psa Dog+ mają SNR 27 dB (H 29, M 26, L 19) i występują w rozmiarach od XS do L. Tłumienie nie jest równe w całym paśmie: niski huk fajerwerków i grzmot przechodzą najbardziej, a wyższe dźwięki są ograniczane mocniej, więc nie wyciszą hałasu do zera. Dlatego łączy się je z innymi elementami planu, na przykład z feromonami, jeśli pies je lubi. Szczegóły liczb opisuje artykuł o tym, jak działają nauszniki dla psa (27 dB).

Nauszniki wymagają oswojenia. Pies powinien poznać je w krótkich, pozytywnych sesjach na długo przed wydarzeniem i zawsze nosi je pod nadzorem. Nigdy nie zostawiaj psa samego w nausznikach i sprawdzaj dopasowanie: nacisk na uszy, oddychanie i temperaturę. Jak to zrobić krok po kroku, opisuje poradnik o tym, jak przyzwyczaić psa do nauszników.

DOG+

389,00 zł

Wybierz opcje

Ten produkt ma wiele wariantów. Opcje można wybrać na stronie produktu

Jeśli chcesz dodać do planu fizyczną warstwę ograniczającą hałas, nauszniki dla psa Dog+ (do 27 dB, 389 zł) kupisz z 40-dniową gwarancją zwrotu pieniędzy. Zacznij oswajanie na kilka tygodni przed sezonem.

Kiedy z lękiem psa przed hałasem iść do weterynarza?

Umów wizytę, gdy reakcja psa nasila się z sezonu na sezon, obejmuje nowe dźwięki, pies rani się, próbując uciec, albo lęk pojawia się nagle u dorosłego zwierzęcia. Lekarz sprawdzi, czy nie stoi za tym ból, i zdecyduje, czy potrzebne jest dodatkowe wsparcie. O jakichkolwiek lekach i suplementach decyduje wyłącznie lekarz weterynarii, a przy uporczywym strachu pomocny bywa także behawiorysta. Więcej o tym zjawisku jest w artykule o fobii dźwiękowej u psa.

Podsumowanie jest proste: feromony dla psa to dodatek, a nie podstawa. Dowody są mieszane, więc nie traktuj ich jako rozwiązania. Jeśli chcesz je wypróbować, włącz je wcześniej, obserwuj psa i połącz z oswojonymi nausznikami oraz treningiem odwrażliwiania.